HÌNH NHƯ VẪN "THIẾN SÓT"

Bộ Giáo dục- Đào tạo đã có công văn giảm tải nội dung các bộ môn. Riêng bộ môn Văn (cấp Trung học Cơ sở) Bộ đã bỏ khá nhiều bài. Hoan hô Bộ đã sáng suốt “Thiến” những vấn đề về nội dung mà giáo viên vẫn băn khoăn. Có lẽ để khỏi băn khoăn thì cứ thiến đi là cách tốt nhất.
Ở lớp 7 Bộ “thiến” gọn gàng bài “Sau phút chia ly” trích Chinh Phụ ngâm. Đỡ hẳn phải giải thích “Chàng” với “Thiếp”… và cũng khỏi phải băn khoăn có phù hợp với trẻ 12 tuổi hay không
Còn ở lớp 9 thì Bộ “Thiến” không thương tiếc đoạn trích “Mã Giám sinh mua Kiều” bởi vì có nó mà xảy ra cuộc chiến giữa “Giờ lâu ngã giá VÀNG ngoài bốn trăm” và “Giờ lâu ngã giá VÂNG ngoài bốn trăm”. Cứ “thiến” đi là hết chuyện.
Tuy nhiên mình vẫn còn băn khoăn… Hình như vẫn “Thiến sót”. Bởi vì với bài “Nguyên Tiêu” mặc dù được cho là một trong 100 bài thơ hay nhất thế kỷ nhưng nó vẫn gợn gợn sự trùng lặp câu chữ, ý tứ… của các nhà thơ lớn của Tàu và ta

Nguyên âm bài thơ như sau:

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên
Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên
Yên ba thâm xứ đàm quân sự
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

Đối chiếu với mấy bài thơ cổ thì thấy rõ điều này.

Câu 1: Kim dạ Tây Đình nguyệt chính viên
(trích từ bài “Tây Đình” của Lý Thương Ẩn TQ)

Câu 2: Nguyệt quang như thủy thủy như thiên
(trích từ bài “Giang Lâu Thư Hoài” của Triệu Hỗ TQ)

Câu 3: Yên ba thâm xứ hữu ngư châu
(trích từ bài "Thú Nhàn” của Cao Bá Quát VN)

Câu 4: Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền
(trích từ bài “Phong Kiều Dạ Bạc” của Trương Kế TQ)
Hay: Câu 4: Quá ngọ tinh lai tuyết mãn thuyền
(trích từ bài “Ngư nhàn” của Dương Không Lộ VN)

Thơ của lãnh tụ thì đã có sự đánh giá của hàng nghìn giáo sư tiến sỹ. Dù vậy cũng không ngăn được người đọc băn khoăn. Vẫn dạy cho học sinh cũng được… nhưng sau này các em lại băn khoăn như ta bây giờ. Liệu có nên chăng?

(Để rõ hơn xin các bạn xem lại bài “Cải cách giáo dục- kính cụ- còn bao nhiêu lần nữa” ở mục "Nhìn và ngẫm" trong blog này)
Đọc thêm!

NHÀ VĂN LÊN PHỐ (kỳ 3)

(Tiếp theo kỳ trước)
Giấc trưa xe mới đến Hà Nội. Đói, mệt và mất ngủ. Người hắn đờ ra. Ghé một cái quán, gọi chén nước chè cho tỉnh táo. Nhẩm trong đầu xem đã tiêu hết bao nhiêu, tính xem có nên ăn cái gì không? Nếu ăn thì nhỡ ra không đủ tiền về. Nhưng không ăn thì đói quá. Sẩy nhà ra thất nghiệp. Ở nhà, vợ ép lắm hắn cũng chỉ lưng bát cơm còn toàn uống rượu. Bây giờ hắn đang thèm rượu lắm. Nhưng còn phải làm việc quan trọng. Rượu vào người ta lại bảo là thằng say. Thằng say mà vào một tòa báo cỡ cả nước thì họ tống cổ. Nhưng làm cách nào cho hết trưa. Trong khi đang mải tính toán, hắn chợt nghe chủ quán cằn nhằn chửi vợ: cái đồ đàn bà thối thây! Giờ này không mang cơm ra để ông chết đói. Hắn bắt chuyện ngay. Ông có biết đàn bà được sinh ra như thế nào không? Đàn bà là cái rẻ xương sườn của đàn ông. Các ông nghe kinh Thánh nói vậy chứ gì. Nhưng đếch phải. Tay chủ quán há hốc mồm, cả đám xe ôm đang dài cổ đợi khách cũng tròn mắt nghe hắn diễn thuyết... Để tôi nói cho mà nghe. Ngày xưa Chúa Trời sinh ra mỗi một thằng đàn ông. Tay đàn ông ấy ở một mình buồn quá bèn xin với Chúa cho thêm người nữa xuống làm bạn. Chúa đồng ý, cho một ông thánh xuống trần gian lấy của tay đàn ông kia một rẻ xương sườn đưa về cho Chúa để Chúa nặn thành đàn bà. Thì kinh Thánh cũng nói vậy mà- mấy tay hóng chuyện nói chen. Để im tôi nói cho mà nghe. Ông Thánh được cử xuống hạ giới mò hết mọi xó xỉnh mà không thấy tay đàn ông đâu. Chả là hắn ta uống rượu say khướt rồi chui vào một chỗ ngủ líp ba ga mấy ngày liền. Thánh cũng chả tìm thấy. Chợt có một tên quỷ trông thấy Thánh. Tên quỷ này trước cũng ở trên Thiên Đường nhưng vì hắn can tội hay ngồi lê lắm điều, tham tiền, cứng cổ đến mức Chúa Trời cũng không chịu nổi nên bị đày xuống trần gian. Quỷ trông thấy Thánh thì hoảng quá, tưởng rằng Thánh tìm bắt mình để đầy xuống địa ngục. Hắn bèn chui đầu vào một quả núi nhưng lại lòi đuôi ra. Thánh cũng trông thấy Quỷ, liền gọi để hỏi xem thằng Người đâu. Quỷ khiếp quá càng chui sâu. Thánh nắm lấy đuôi Quỷ, giật mạnh. Một đằng cố chui vào, một đằng cố kéo ra... thế là phựt một phát. Quỷ chui tọt vào lòng núi. Còn lại một mình Thánh với cái mẩu đuôi Quỷ. Không tìm được thằng Người, sợ bị chúa Trời phạt, Thánh bèn dùng phép nặn mẩu đuôi Quỷ thành cái xương sườn của thằng Người đưa về cho Chúa. Chúa Trời cả tin mới nặn tiếp thành đàn bà. Vậy cho nên mới có đàn bà như ngày nay. Hố hố... há há... cả bọn cười ngặt nghẽo. Lão này cũ người mà kể chuyện hay ra phết! Tay chủ quán cũng mải nghe quên cả chửi vợ. Lúc hắn đứng lên, chủ quán đã không lấy tiền nước lại còn mời thêm điếu thuốc lá. Lần đầu tiên sử dụng cái vốn moi ra từ những câu chuyện từng đọc, thấy đạt hiệu quả kinh tế rõ rệt, hắn đâm ra hứng khởi. Ô hay, thành phố cũng chỉ như vậy thôi ư? Những chuyện như vậy có đầy trong sách. Nông thôn đã đành, làm gì có sách mà đọc. Còn thành phố, liệu có mấy người đọc sách. Vậy thì chán thật. Viết để làm gì? Khốn nạn cả đời, in mấy trăm cuốn, lỗ chỏng vó mà có mấy người đọc. Chả trách mấy ông nhà văn chuyên nghiệp cũng kêu chán. Sách bán chạy là sách dạy làm quan, sách dạy làm giàu, sách dạy cách làm tình thế nào cho sướng và... sách chế độ chính sách. Hay thật. Tập hợp các văn bản của Nhà nước, mất tý công đánh máy in thành sách, bán hàng nửa triệu bạc một cuốn. Những cuốn sách ấy lại nằm ở những giá sách sang trọng của các đại gia. Chính sách thay đổi chóng mặt. Sách in chóng mặt. Còn những chiêm nghiệm ám ảnh cả một kiếp người, những nỗi niềm nhân thế... mấy ai để ý. Cho nên mấy ông nhà văn nghèo cũng phải.
Thôi thì cũng phải ăn rồi đến đâu thì đến. Hắn thất thểu vào một hàng cơm bình dân. Lúc này cũng đã hơi quá trưa. Ông chủ nhà đang uống rượu một mình. Thấy khách đến vào cái giấc đáng lẽ phải được nghỉ nên ông ta có vẻ khó chịu, mặt mũi hằm hằm. Nghe nói ở Thủ đô cứ chủ quán nào hằm hè thì quán ấy mới đắt khách. Hắn làm như không thấy điều ấy, gọi một suất cơm canh mười ngàn. Cơm đưa lên. Quen thói ở nhà lại thèm chén rượu. Chai rượu lại để ngay cạnh. Sự cám dỗ của quỷ chiến thắng sức ép của công việc đang chờ. Thôi cũng đành! Hắn rót một chén. Nhìn lên, thấy bức trướng mừng thọ, hắn đưa đà: Cụ nhà vừa được mừng thượng thọ! Chủ nhà gật đầu. Rượu vào bốc lên. Hắn bắt đầu thao thao. Vậy là nhà ta có phúc lớn. Chủ nhà nhìn hắn hoài nghi. Này nhé! Ông có biết thiên tước là gì không. Thiên tước là tước lộc của Giời, mà Giời thì rất công bằng. Ai xứng đáng mới được, chứ không như trần thế chạy chọt cửa sau, hối lộ cửa trước mới được ban tý chức tước thì vênh mặt lên thực ra chẳng có tài cán đức độ gì. Mà người xứng đáng phải là người hiền lành tử tế thì giời mới ban cho tuổi thọ. Cụ nhà ta thượng thọ là được ban thiên tước. Các cụ hiền lành để phúc cho con cháu. Tôi nhìn ông thấy dung nhan rạng rỡ lắm, làm ăn có vẻ nhuận lắm. Ông thấy có đúng không. Nhờ các cụ đấy! Ông chủ nhà khoái quá bê cả thức ăn cả rượu sang ngồi với hắn. Được thể hắn nói thao thao. Chủ nhà há hốc mồm nghe, sướng tê người, liên tục rót rượu vào chén hắn. Nhưng vì còn công việc trước mắt nên hắn uống dè dặt. Lúc hắn ra đi, chủ nhà chỉ lấy mười ngàn tiền cơm, không lấy tiền rượu, sau đó còn bắt tay giật giật rất nhiệt tình và hẹn hò lưu luyến lắm. Hắn cảm ơn và liếc chai rượu vẫn còn nhiều mà tiếc rẻ. Giá mà không phải cái vụ văn chương thổ tả này thì có phải hơn không!
(Còn nữa,kỳ sau đăng tiếp)
Ảnh từ mạng internet chỉ có tính chất minh họa không liên quan đến bài viết Đọc thêm!

NHÀ VĂN LÊN PHỐ (kỳ 2)

(Tiếp theo kỳ trước)
Hắn thủ ba trăm của vợ thật. Nhưng không phải để đi với con nào. Hắn đi kiện. Kiện một tờ báo có uy tín mãi tận Trung ương. Sự thể như thế này: Hôm qua một ông bạn viết cầm tờ báo đến nhà hắn. Chúc mừng ông! Cái Chị Lượt của ông được Thời Cuộc chọn đăng! Nhưng sao đề tác giả là Sỹ Vượng? Hắn ớ ra. Thật á! Sỹ Vượng là cái thằng chó chết nào mà lại dám lấy bài của tao. Chắc là trùng tên truyện đấy thôi. Vậy là hai ông, người đọc báo, người soát theo bản gốc. Không sai một dấu phảy. Thế là thế nào nhỉ? Truyện này hắn đã gửi dự thi truyện ngắn và đã được đăng, lại nghe loáng thoáng được vào chung khảo. Thế mà bây giờ nó ở đây với cái tên tác giả khác. Thôi chết rồi! Chắc thằng xỏ lá này làm như vậy để vu cho mình đạo văn, hoặc chí ít cũng phạm quy vì truyện dự thi không được đăng trên các báo khác. Hắn đần mặt ngẫm ngợi. Vậy thì phải kiện!
Hắn tập hợp tất cả chứng cứ khẳng định Chị Lượt là của mình và hùng hục viết một lá đơn. Mở đầu đơn kiện hắn viết rất hùng hồn: tôi được cha mẹ và nhà trường xã hội chủ nghĩa dạy rằng: ăn cắp là tội rất xấu. Của ăn cắp mà lại khoe ra trước bàn dân thiên hạ là của mình thì đó là loại vô liêm sỉ. Và tôi cũng dạy các con tôi như thế... Đại loại nội dung lời lẽ rất kiên quyết nhưng cũng không kém phần bóng bảy văn hoa để chửi thằng ăn cắp là thằng khốn nạn. Sau đó tiếp tục chửi thằng mua đồ ăn cắp. Thằng mua đồ ăn cắp là thằng ngu: ngu vì bỏ ra đồng tiền mà lại vớ phải đồ ăn cắp và hơn nữa làm báo mà không đọc báo thì bao giờ mới khá lên được. Truyện người ta đã đăng sờ sờ dự thi mà một tờ báo ngay sát nách không biết gì. Sau khi chửi thằng khốn nạn và thằng ngu xong thì hắn yêu cầu: Thằng kia phải xin lỗi, tòa soạn phải đính chính, phải trả nhuận bút cho hắn và thanh toán mọi phí tổn đi lại. Viết xong, hắn mặc quần áo, moi trong va li số tiền vừa bán gà để làm lộ phí, tranh thủ làm vài tợp rượu và ra khỏi nhà, không đợi vợ con về. Rượu vào khí thế bừng bừng, nhưng cái xe đạp cà khổ lại giở chứng, cứ vài chục vòng lại phải xuống lắp xích. Điên tiết hắn lao cái xe xuống kênh. Cần gì! Đợt này thắng kiện ông mua cái khác. Rồi hùng hục đi bộ gần chục cây số ra bến xe.

Hăng quá nên hắn quên cả thời gian. Đến bến xe mới hơn tám giờ tối mà xe chạy Hà Nội phải năm giờ sáng hôm sau mới có. Nhà văn của chúng ta buộc lòng phải nằm ở bến xe. Một tay hắn khư khư trong túi quần để chắc chắn ba trăm không bị bay mất, một tay vỗ muỗi. Gà gật rồi cũng qua đêm...

Trong khi hắn gà gật chiến đấu với lũ muỗi ở bến xe thì vợ hắn ở nhà ngồi khóc!...

(Còn nữa- kỳ sau đăng tiếp) Đọc thêm!

"SẴN SÀNG BẮN!" VÀ " Á ...LI BA BÀ..."

Quê mình tổ chức Tết Độc lập to lắm. Cả huyện nườm nượp kéo nhau về trung tâm để xem bóng chuyền, xem bơi chải, xem văn nghệ và xem đàn bà thổi kèn đồng…
Nhưng gay cấn nhất là cái anh bóng chuyền.
Mình cũng không máu bóng chuyền lắm. Dưng mà cũng le ve mỗi chỗ mỗi tý. Xem đánh bóng thì ít còn chủ yếu là xem… người xem.
Giời nóng cỡ ba chín bốn mươi độ, người ngồi như nêm cối trên khán đài…mồ hôi chảy ròng ròng; lại còn ầm ầm tiếng cổ động hú hét điếc cả tai.

Phía bên khán đài đối diện có hai đám đang ra sức cổ động cho hai đội. Một đám thì gân cổ hát vang: “Không cho chúng nó thoát…Hợp đồng thật hay là nắm thắng lợi ở tay…khẩu đội ta nhằm chúng nó: bắn!” Khiếp! Lôi cả bài “Sẵn sàng bắn” thời chống Mỹ ra cổ động mới ghê!
Còn đám kia thì có mấy thanh niên cởi trần giang thẳng cánh nện trống: Tùng… tùng… tùng. Một thằng đầu trọc giương cái trompet phồng mồm thổi ré lên: te te te te …tò te tí te tò te… cả đám gào lên “Á li ba bà…” chả biết vì cái cớ gì mà lại cổ động bằng cái bài “A li ba ba và bốn mươi tên cướp” trong khi dưới sân chỉ có mười hai cầu thủ mặt đỏ gay, anh cao thì cao vút còn anh lùn thì lùn tịt, lô nha lô nhô… mắm môi mắm lợi đập bóng uỳnh uỵch…

Ngồi bên phải mình là một lão cỡ hơn sáu mươi mắt hấp háy. Mình hỏi: “Ông cổ vũ đội nào?” “ Cổ vũ đội của xã tớ! Đội đỏ đấy!” và lão ta còn tự hào khoe: “Cái trống đang đánh bên kia là trống mượn của nhà thờ họ tớ đấy. Thằng con tớ là huấn luyện viên đang chỉ đạo đội bóng – Lão tự hào chỉ vào một thanh niên đang ngồi ôm một cái xô và một cái hộp xốp bán kem đang chồm chồm như cóc nhảy dưới sân - Xã tớ phải đầu tư hơn bốn chục triệu thuê ba thằng Thể công cao kều đấy- Năm trăm nghìn cho thằng thổi kèn ba trận… Oách không? Tất cả cho chiến thắng của xã mà!”. Còn bên trái mình là một tay đầu húi cua cỡ hai bốn hai nhăm ra sức gào lên “Á…li ba bà”. Vậy ra cả hai đang cổ động cho một đội.
Tay đầu húi cua đang “Á li ba bà” chợt dừng lại: “Thôi bỏ mẹ! Con vợ mình nó cũng máu quá. Mình đã bảo ở nhà với con thế mà nó đ.. chịu! Nó bê thằng bé ra bêu nắng. Giời ạ!” Theo hướng hắn nhìn, mình thấy một phụ nữ với đứa bé ngủ vắt trên vai trong khi mồm chị ta cũng đang “Á li ba bà”, chân nhảy tưng tưng…
Tinh thần thể thao cuồng nhiệt đến thế là cùng…
Lão già than thở “Khát nước quá.” Còn tay thanh niên thì bảo “Mót đái quá”. Mình muốn rộng chỗ nên bảo hắn “Thì đi mà đái, có ai cấm” Tay thanh niên bảo: “Đi cho mất chỗ à”
Nhưng rồi lão già không chịu được. Lão chen xuống phía dưới đến chỗ thằng con nói gì đấy. Chắc là xin nước uống. Nhưng thằng con lắc đầu quầy quậy. Lão tiu nghỉu lại chen lên về cạnh mình. Mình đoán thằng con không cho nên đành ôm mối hận khát nước mà về chỗ cũ nhưng chắc đã thấm nhuần tư tưởng "tất cả cho chiến thắng của xã ta" nên không nói gì. Giữa lúc ấy thì bên kia tiếng trống đang tùng tùng bỗng “ục” một cái rồi phẹt phẹt phẹt như tiếng gõ mẹt... lão già lẩm bẩm: “Thủng mẹ nó rồi”
“Khẩu đội ta nhằm chúng nó…Bắn!” “Te te te…phẹt phẹt phẹt… Á li ba bà” hai bên thi nhau hú hét rầm rĩ, dưới sân đàn ông đàn bà nhảy tưng tưng…

Nhưng mà… bên “Sắn sàng bắn” áo xanh: 16… còn bên “Á li ba bà” áo đỏ: 14. Đội đỏ bị thua điểm. Hai đội hội ý. Thằng con lão già hấp tấp mở hộp xốp bán kem lấy ra những chai nước lạnh, mở nắp cung kính đưa cho cầu thủ, rồi đưa khăn mặt ướt trong cái xô và hắn ta còn moi đâu ra cái quạt quạt lấy quạt để cho mấy anh cao kều.
Mình nhìn sang phải thấy lão già mím môi, mặt cau lại: “ Đ.mẹ đồ chó! Con với cái! Đẻ ra nuôi ba bốn mươi tuổi đầu mà nó cũng chưa quạt cho mình được phát nào! Nhìn nó cung phụng mấy thằng cầu thủ mà ngứa mắt. Nào quạt à! Nào khăn lạnh à! Nào nước đá à! Thằng bố mày khát cháy họng mà mày cũng không cho. Mẹ tổ chúng mày. Mai không bịt đền ông cái trống thì ông đào mả thằng tổ chúng mày lên …”
Trận đấu lại tiếp tục. Bên áo xanh “Sẵn sàng bắn” đã 20 còn bên áo đỏ “Á li ba bà”vẫn 14. Bên “Á li ba bà” thua là cái chắc.
Dưới sân cô vợ tay đầu húi cua vẫn nhảy tưng tưng… Thằng cha này điên tiết dứ dứ nắm đấm về phía vợ: “Thua mẹ nó rồi! Mà cái con đàn bà lăng loàn kia… mày vẫn còn nhảy được à? À… phải rồi… Ông còn lạ đếch gì cái mặt mày. Xem xét gì! Cổ vũ gì! Có biết bên nào vào với bên nào…đến sân chỉ cốt để xem đùi, xem háng mấy thằng cầu thủ... rồi về nằm mơ… Thằng bé mà ốm thì ông đập chết”. Hắn vội vã chen xuống, chắc là để chuẩn bị trừng trị “cái con đàn bà lăng loàn”.
Mình cũng không hứng thú với bóng bánh gì nữa. Thôi về! Lão già cũng đứng dậy đi theo sau. Hình như lão hậm hực lắm khi “Á li ba bà” thua trận vì nghe thấy tiếng chân lão dẫm bình bịch. Mình quay lại: Lão già nắm chặt hai tay, nói rít qua kẽ răng: “ Mẹ nó! Thể công thể kiếc mà đánh đấm như con đầu buồi! Đợi đấy! Sang năm ông bàn với Đảng ủy thuê hẳn mấy thằng tuyển Tàu về đánh cho quân “Sẵn sàng bắn” chúng mày biết mặt.”

Chen ra được đến bên ngoài sân thì mệt đứt hơi, khát khô cổ. Kiếm chỗ rợp ngồi nghỉ tí đã. Vẫn dội vào tai là tiếng ồn ào, tiếng hú hét "Nhằm chúng nó: Bắn!", tiếng "Á li ba bà" và tiếng đài phát thanh oang oang đưa tin “Đồng chí Đới Bỉnh Quốc sang thăm hữu nghị nước ta…”

(Ảnh lấy trên internet có tính chất minh họa không liên quan đến bài viết) Đọc thêm!

NHÀ VĂN LÊN PHỐ (kỳ 1)

Sáng nay ông bạn "Đếch nói nữa..." sang nhà mình sừng sộ:
- Này ông viết bờ lốc bờ leo gì có phải không?
Mình bảo: "Ừ cũng thỉnh thoảng viết chơi chơi"
- Có phải ông viết cả chuyện của tớ... Thấy chúng nó kháo nhau thế.
- Những cái hay hay thì viết. Có cả ông, có cả tôi...
Thế là hắn xổ ra một tràng:
- Ông viết cái gì mặc xác ông. Nhá! Đừng có dây vào tôi. Nhá! Không người ta lại bảo tôi là thằng phản động.
Mình ngớ ra: Đã ai làm gì mà bảo là phản động.
Hắn chửi ngay:
- Ngu thế! Đợi đến lúc người ta bảo đích danh như thế thì ăn cơm cân là cái chắc. Có giời cãi. Nhá! Từ nay cấm! Nếu còn cố tình có ngày tao đấm vỡ mặt. Thật đấy! không đùa đâu. Tao còn vợ, còn con.
Và hắn nguây nguẩy về.
Thôi cũng đành vậy. Từ nay thấy gì kể nấy. Mong các bác thông cảm. Lần này em xin hầu các bác truyện ngắn "Nhà văn lên phố"... Cho nó lành! Chả đụng chạm đến ai...


Ối anh ơi là anh ơi! Anh đi đâu mà bỏ mẹ con em bơ vơ! Vợ hắn tả tơi thất thểu dọc theo bờ kênh vừa nhìn xuống dòng nước vừa quệt mắt. Dưới kênh chỉ thấy có bèo ong và bèo tây lẫn lộn. Ối anh ơi anh ơi là anh ơi... Người đàn bà rên rỉ nhưng không dám khóc to. Trăng sáng vằng vặc. Có một chỗ bèo dạt ra, thấy rõ bóng trăng in trên đáy nước. Lạ nhỉ, mọi chỗ bèo kín đặc mà đây lại không có bèo, hay là ở chỗ này... Anh ơi, anh có thiêng thì chỉ chỗ để em vớt anh lên. Người đàn bà định nhảy xuống. Nhưng nhỡ phải chỗ nước sâu... nhỡ hắn kéo mình xuống thì chết cả đôi. Nhìn quanh, thị vớ được một cành chà rào. Thị đưa cành chà rào xuống cái lỗ nước nơi không có bèo. Mắm môi mắm lợi, thị rà cái cành chà rào... Hắn cũng chẳng to lớn gì, nếu hắn mà ở dưới ấy thì chỉ cành chà rào cũng có thể kéo được hắn lên. Nhưng không thấy. Vậy hắn ở đâu? Nốc cho lắm vào rồi khướt ra. Đâm đầu vào chỗ nào rồi không biết. Bà mà vớ được thì bà cho biết tay. Thơ với chả văn rồi lúc say thì khướt khườn khượt, lúc tỉnh thì như thằng mất hồn, lúc nào cũng ngơ ngơ ngác ngác... Ôi giời ôi! Sao kiếp tôi nó khốn nạn thế hả giời... Lấy được ông chồng có nghề nghiệp hẳn hoi, lại lắm tài vặt. Ai cũng bảo là tốt số. Tự dưng đọa ra, bỏ hết mọi sự chẳng thiết làm ăn gì. Ấy là bởi cuồng lên đi viết văn, làm thơ. Rồi thì rượu. Thơ văn phải có rượu. Rượu- thơ, thơ- rượu... Mồm leo lẻo bảo rằng như thế mới là tiên. Tiên với chả Phật! Mới hơn ba chục tuổi đầu bỗng thành thằng không tuổi, đang sáu mươi cân tọp lại còn hơn bốn chục cân, vêu vao đầu gối quá tai, gầy còn hơn cả La Hán. Cả năm may ra mới được một cái truyện ngắn đăng báo, được vài trăm nhuận bút thì lấy làm khoái chí lắm. Bỏ tiền phô tô vài chục bản đem phân phát tứ tung. Lại còn bắt vợ mua rượu mua nhắm đãi bạn. Rồi cả đám, người thì trọc lông lốc, người thì tóc tai bù xù, mặt mày tái dại ngơ ngơ ngẩn ngẩn. Rượu vào lời ra ngồi nịnh nhau: Tài!... tài thật! Thánh! ... thánh thật!.. Nghe mà rực ruột. Tài cái con khỉ! Tài gì mà cả năm mới được mấy cái đồng bạc còm rồi bắt vợ bỏ tiền bù lỗ. Thánh! Thánh cái giời vật! Thánh mà để người ta chửi cho chẳng bằng con chó. Chưa xong bữa đã có người đến chửi. Người chửi là cái thằng hàng xóm. Vì viết cái gì không viết lại viết về con chó chột mắt hay sủa càn, để nó nghĩ là nói xỏ mình vì thằng này cũng bị hỏng một mắt. Thật khốn nạn! Nuôi được cái lão nhà văn để rồi lỗ chỏng chơ, thiệt đơn thiệt kép lại còn bị người ta chửi cho mất mặt. Đợt này á! Bà cấm tiệt. Cứ còn ngồi mà viết, thì bà bẻ bút.

Mọi lần, thị mặc kệ hắn tít mít tối ngày. Muốn đi đâu thì đi, đi chán thì về. Muốn viết gì thì viết. Thì ngoài viết ra, hắn có làm gì đâu. Người ta làm nhà văn để nuôi vợ nuôi con. Còn thị thì vất vả đầu cúi đít chỏng là để nuôi nhà văn và một lũ con- sản phẩm của những bốc đồng sau những bốc đồng viết lách. Quán xuyến mọi việc trong nhà, làm lụng nuôi con, đối nội đối ngoại, một tay thị đảm đương. Mà có bắt hắn phải đảm đương thì hắn cũng chịu. Chỉ được cái võ mồm, nói năng thì đến cua trong lỗ cũng phải bò ra. Cái lo nhất của người đàn bà là giữ chồng. Nhưng cái việc ấy thì thị hoàn toàn yên tâm. Người chả ra hồn người, loẻo khà loẻo khoẻo lại cả tháng giời không tắm, lúc nào cũng sặc mùi rượu. Giá có động đến thì nhũn nhùn nhùn như con chi chi thì bõ bèn gì mà lo thiên hạ nó chài. Gớm! Báu lắm đấy. Ai rước hộ đi thì may quá.
Nhưng lần này thì khác. Buổi sáng, trước khi đi làm đã thấy hắn ngồi vào bàn viết, thấy hắn thở dài thườn thượt, mặt mày ra vẻ đăm chiêu. Cũng chẳng lạ gì cái kiểu dở người ấy. Trưa về, vẫn thấy hắn ngồi nguyên như cũ, chỉ thêm cái mi mắt rưng rưng. Cũng chẳng lạ, chắc là hắn đang khóc cùng nhân vật. Tự dưng tự lành tưởng tượng ra nhân vật rồi ngồi khóc với nó. Đúng là dở hơi. Cái đáng khóc chả khóc lại đi khóc cho cái mà mình tưởng tượng. Kệ! Chẳng việc gì đến thị, thị phải đi làm. Cứ ngồi đấy mà tưởng với tượng, mà khóc với mếu thì lấy cái gì đổ vào mồm. Nhưng cả nhà ăn cơm tối xong cũng không thấy hắn ló mặt về. Tự dưng thị thấy nóng ruột. Cố ngồi đợi. Nửa đêm vẫn không thấy. Thị gài cửa rồi đi tìm. Chắc hắn lại say khướt với mấy ông trong làng. Nhà ở giữa đồng vào đến làng phải đi dọc theo bờ kênh. Đi ra khỏi nhà được mấy chục bước thì thấy cái xe đạp chổng bánh sau lên bờ còn bánh trước chìm nghỉm dưới nước. Thôi chết rồi. Say quá đây mà. Vợ hắn hoảng hồn vừa vác chà rào rà dọc kênh vừa khóc...
Rà hết cả một đoạn dài mà không thấy. Yên tâm là hắn không nằm ở dưới đáy kênh. Vậy thì hắn chẳng việc gì. Không khóc nữa! Thị lôi cái xe đạp lên té nước rửa qua loa rồi dong về nhà. Hay là đi với con nào? Cái mồm tía lia như hắn thì không biết chừng lại có con dở hơi nào mê muội cũng nên... Chả nhẽ. Chả có con nào lại ngu quá ngu quẩn đến như vậy nếu hắn không có tiền. Tiền! Thôi chết rồi. Vứt xe ở sân, thị chạy vào buồng, vội vã lục cái va li bẹp. Không thấy! Mất rồi! Có ba trăm bạc vừa bán ổ gà để đóng học cho con, hắn lấy đi mất rồi. Giời ạ! Sao số tôi nó khốn nạn thế. Khốn nạn!... Sao tôi không chết đi cho rồi. Chồng ơi là chồng! Muốn gào lên nhưng sợ lũ con thức giấc. Thị giàn giụa nước mắt.
Suốt đêm ở hiên nhà, người vợ ngồi bó gối rấm rứt khóc.

*
* *

(Còn nữa- Kì sau đăng tiếp)
Đọc thêm!

PHẢI CÓ ĐƠN MỚI ĐÚNG LUẬT LỆ.

Hôm vừa rồi một tay giáo viên lên gặp Hiệu Trưởng:
- Đề nghị anh nên cải tiến quy trình xét duyệt khen thưởng Học sinh Giỏi.
Hiệu Trưởng phấn khởi lắm:
- Được. Nhưng cải tiến thế nào?
Tay này hùng hồn:
- Trước hết em nào muốn được tặng danh hiệu Học sinh Giỏi phải làm một lá đơn xin được xét tặng. Rồi Hội đồng Sư phạm nhà trường căn cứ vào thành tích học tập của em ấy để xét.
Hiệu trưởng ngớ ra:
- Cậu nghĩ ra cái trò này đấy à. Chỉ dớ dẩn!
Chàng giáo viên hoảng hồn vội thanh minh:
- Không phải em nghĩ ra… mà em thấy bên Bộ Văn hóa Thông tin và… nói chung tất cả các bộ kể cả Bộ giáo dục… từ xưa đến nay ai muốn được tặng danh hiệu gì, tặng thưởng gì đều phải có đơn. Bao nhiêu nhạc sĩ, họa sĩ, văn sĩ... rất nhiều các "...sĩ" công lao ngời ngời cả nước biết, ai ai cũng biết... nhưng các "...sĩ" ấy không có đơn nên không được xét thưởng
Hiệu trưởng tức quá xổ ra một tràng:
- Chú nói vậy không được. Vậy sinh ra cái anh theo dõi thi đua để làm gì. Người ta có thành tích, thì mình là người theo dõi phải có trách nhiệm đề nghị khen thưởng cho người ta chứ. Sao lại phải làm đơn! Cũng như Công an theo dõi một người, thấy có tội là bắt. Chả nhẽ khi ấy yêu cầu người ấy phải làm đơn xin cho tôi bị bắt. Vô lí ầm ầm…
Tay giáo viên vẫn còn cãi cố:
- Người bị bắt vẫn phải có đơn để “được” bị bắt vào tù. Quả là có như thế đấy ạ!
Ông Hiệu trưởng cáu:
- Ơ cái cậu này. Cố tình trêu tôi phải không. Làm gì có chuyện đó.
Tay giáo viên tưng tửng:
- Em bảo có là có! Thủ trưởng chả chịu theo dõi báo chí… Cái vụ anh chàng tên là Nhật cũng phải tự làm đơn xin vào tù đấy ạ. Rồi tự tử chết trong tù… Công an tuyên bố rõ ràng, bao nhiêu báo Nhà nước đều đăng như thế… Chả nhẽ họ nói sai… Vậy nên em mới đề xuất… Gì thì gì cũng phải có đơn cho nó đúng luật lệ!
Hiệu trưởng: "Thật á! Thật á! Vậy tay ấy có viết đơn xin tự tử không?"


Đọc thêm!

TRÊN TRỜI ... DƯỚI ĐẤT... (kỳ cuối)

(Tiếp theo và hết)

Hai đứa nép vào nhau chả hiểu người ta đang bàn chuyện gì. Bây giờ chúng chỉ mong cho xe dừng lại để về với bố mẹ. Rồi chiếc xe cũng dừng lại. Hai chị em vội ra khỏi xe. Đây là đâu thế nhỉ? Bên phải chúng là một cái ao rộng mênh mông nhìn mù mịt những nước là nước, những con sóng đầu bạc trắng, to vật vã, cuồn cuộn đuổi nhau lao vào bờ… Còn bên trái san sát những nhà là nhà. Chúng nhìn vào nhà có gắn biển “Gió Lộng” ngay đấy: Bốn ông chễm chệ ngồi trước bàn ngồn ngộn thức ăn. Mấy cô đánh phấn tô môi như văn công nhưng lại mặc quần ngắn tũn hở đùi, áo cộc ngủn hở rốn, lại còn… Khiếp! Đàn bà mà dám ôm cổ đàn ông. Cái ông lúc nãy ngồi đằng trước hai tay bưng cốc lễ phép: Chúc mừng Thủ trưởng! Công trình này anh em mình vẫn thắng. Sinh dữ tử lành…
Mấy cái cốc chạm vào nhau canh cách, rồi tiếng ông a lô: Mà lại một đôi mới hay chứ. Gái gặp hai- trai gặp một! Nhẹ vía lắm! Sau công trình này ta còn thắng nhiều vụ nữa!
Nó giật mình vì tiếng cười ùng ục… ùng ục, người lớn vẫn bảo là cười như cá trê rúc mả, thì ra ông đầu trọc đang cười: Hay…hay! Sinh dữ tử lành. Gái hai, trai một…Nhẹ vía! Tuyệt! Hai thằng này nói đúng. Vậy thì mấy chục triệu đáng đếch gì. Bằng… bằng con tép. Coi như làm từ thiện…
Thủ trưởng sáng suốt! Há há… hố hố…ùng ục… Những cái mồm ngoác ra, những hàm răng nhọn hoắt, môi mép sủi bọt bia trắng xóa như bọt ở mõm con lợn sề nhà nó lúc động đực … Kinh quá!
Hai đứa bé đứng dúm vào nhau. Ở nhà nó mọi người đang khóc, còn ở đây người ta đang cười. Con em bấu vào tay con chị: Về thôi! Em ứ ở đây nữa đâu. Sợ lắm! Cả hai đứa muốn về ngay nhà với mẹ.
Lại nghe văng vẳng…
Hồn đang nhờ gửi tha hương
Gió trăng hiu hắt khói hương lạnh lùng
Hồn đang lúc vào sông ra bể
Kiếp mỏng manh… chiều xế, gió đông
Về đi… dông tố bão bùng...*

Thoắt một cái chúng lại ở trên ngọn cau trước nhà. Vậy mình đang ở trên trời. Trời còn cao bao nhiêu nữa nó không biết, nhưng nó biết chắc chắn mình không ở trên mặt đất như mọi người… Lạnh quá! Nó cần được mẹ ủ ấm. Nhưng không sao xuống được. Nó nhìn ra xa: Ở ngoài nghĩa địa, hai cái hòm gỗ đã được đưa xuống hai cái hố cạnh nhau. Mọi người đang lấp đất. Nó nghe rõ tiếng đất rơi đập vào nắp hòm lịch bịch, lịch bịch khô khốc. Hai đứa ôm nhau nức nở. Chúng gào lên: Mẹ ơi! Bố ơi! Ông ơi! Bà ơi!... Nhưng không ai nghe thấy. Chỉ có tiếng mẹ nó khàn khàn vọng lên: Ối giời cao đất dầy ơi! Sao ác thế.
*
* *

Cốc... cốc... cốc...
Hai đứa bé tuyệt vọng nhìn những cái tàu lá cau đang vật vã dưới chân chúng. Trong nhòe nhoẹt nước mắt, chúng muốn những tàu lá cau như những cái lược hãy cố vuốt chải mái tóc xổ tung rối bời của mẹ … Nhưng những tàu lá cau cứ vật vã liên hồi như những lưỡi liềm đầy răng cưa nhọn sắc đang cứa vào mái đầu của người mẹ tuyệt vọng … Mỗi lần chị em chúng gào lên “Mẹ ơi” thì lại càng bị đẩy ra xa hơn khỏi mái nhà thân thương. Giọt tiếng gọi “Mẹ ơi” vô thanh rơi xuống, lặn dần, lặn dần vào lòng đất thăm thẳm; thân thể vô hình nhẹ như sương từ từ loãng ra, càng lúc càng xa và dần dần tan biến vào vô tận…

(*) Theo “ Văn tế thập loại chúng sinh”

Đọc thêm!

TRÊN TRỜI... DƯỚI ĐẤT (Kỳ 3)

(Tiếp theo kỳ trước)
Chưa gặp bố thì hai đưa thấy một cái ô tô đậu ở ngay ngõ. Con bé Nhẫn giật tay chị: ui giời, xe đẹp quá. Đẹp thật! Hai đứa lại gần cái xe. Chúng sờ vào cái xe thấy mát lạnh, màu đen bóng như gương. Nhưng sao cái xe có in bóng mái nhà, cây cối và mọi người mà lại không thấy bóng của chúng đang đứng sát ngay đấy. Nó nhìn vào cái gương to như quyển sách gắn cạnh xe. Cũng không thấy mình trong gương. Lạ nhỉ. Nó thử lè lưỡi, nhăn mặt nhưng trong gương vẫn chỉ thấy cái cây và tường rào ngay đằng sau nó. Chả nhẽ trong xe lại có cái máy hút bóng người vào trong. Nó nhìn vào xe, bé Nhẫn đang ở trong đó. Sao bé lại vào được trong xe nhỉ? Cửa xe vẫn đóng cơ mà. Nó muốn vào để kéo bé Nhẫn ra. Tự dưng nó thấy mình đang ngồi ở trong xe. Bé Nhẫn bảo chị: Êm lắm. Nó thử nhún. Êm thật! Nhưng cái đệm ghế xe chẳng rung rinh tý nào. Nó chợt nhớ một lần có cái xe ô tô cũng đẹp như thế này đậu ở gần trường, mấy đứa chúng nó kéo đến xem. Thằng Tơn táy máy lấy phấn vẽ vào cửa xe. Người ta tóm được, cu cậu bị mấy cái bạt tai đau quá khóc toáng lên, cả bọn sợ xanh mặt chạy tán loạn… Ra thôi kẻo thấy mình trong xe, người ta đánh cho đấy- nó bảo cái Nhẫn. Nhưng con bé làm như không nghe thấy cứ hí hoáy sờ vào cái vành lái, sờ vào những cái đồng hồ. Mà sao lắm đồng hồ thế ?
Sầm! Tự nhiên hai đứa như bị đẩy về phía cuối xe. Thấy có bốn người đã ngồi trong xe. Họ vào xe lúc chúng đang mải nghịch. Bé Nhẫn sợ vội ôm lấy chị. Phải ra thôi! Cho cháu về với mẹ! Cháu lạy các ông cho chúng cháu về với mẹ! Hai đứa líu ríu khẩn cầu. Nhưng người ta không thèm nghe, cái xe lao vút đi. Định nhảy xuống. Nhỡ ra ngã xuống đường thì sao, cô giáo đã dặn đang ở trên xe phải đợi xe dừng hẳn mới được xuống, mà xe đang chạy nhanh lắm, cây cối bên đường chạy vùn vụt vùn vụt về phía sau. Đợi xe dừng lại đã.
Nhìn lên thấy ông lái xe ấn một cái nút, tiếng trống tiếng hát nổi lên “Cô ba tang tình cô bảy… cô tám cô chín cô mười hồng nhan…”. À biết rồi nó đã từng được xem ở ngoài chùa người ta cũng hát như vậy, còn có người nhảy múa theo nữa cơ.
Chợt nghe tiếng ông lái xe: Ta đi đâu thủ trưởng. Một ông béo lùn, đầu trọc, mặt bóng mỡ, mắt lim dim nửa nằm nửa ngồi ở ghế sau khoát tay: Ra bãi! Xả xui! Điện cho nó chuẩn bị. “Gió Lộng”chứ Thủ trưởng? Ừ! Ông ngồi bên cạnh ông đầu trọc liền rút từ cạp quần ra cái hộp bằng hai bao diêm bấm píp píp rồi ghé mồm vào, giọng eo éo a lố..a lô…
Đợi ông a lô làm việc với cái máy píp píp xong, người ngồi ghế trước cạnh ông lái xe ngoái đầu lại lễ phép nói với ông đầu trọc.
- Thủ trưởng hôm nay đi một chiêu tuyệt vời!
Ông này vẫn nửa nằm nửa ngồi, hé mắt nhìn lên, không nói gì. Ông a lô sau khi cất cái máy vào cạp quần miệng lại eo éo: Báo cáo chân tình với thủ trưởng khi nhà nó dọa làm đơn kiện em đã phát hoảng. Không khéo phen này thì tịt. Chúng em không ngờ thủ trưởng siêu cao thủ, chuyển bại thành thắng, làm cả nhà nó hoảng tam tinh lạy van rối rít. Em chịu thủ trưởng.
- ….
- Lúc nhà ấy dọa kiện, chúng em đã định xin tha nhưng nhìn sang thấy thủ trưởng lừ mắt. Em thôi luôn vì biết thủ trưởng đã có phương án… Lúc thủ trưởng phân tích cho nhà nó, bảo kiện cũng được nhưng mà đợi mai sẽ đề nghị pháp y về mổ xác… chắc gì hai đứa đã chết vì rơi xuống hố; thì em biết ngay là mình thắng…
- Thắng đếch gì. Mất toi mấy chục! Ông đầu trọc lên tiếng giọng cáu kỉnh.
Nó thấy ba ông kia đuỗn mặt im thin thít.
Hai đứa nép vào nhau chả hiểu người ta đang bàn chuyện gì. Bây giờ chúng chỉ mong cho xe dừng lại để về với bố mẹ.

(Còn nữa-Kỳ sau đăng tiếp) Đọc thêm!

TRÊN TRỜI DƯỚI ĐẤT (Kỳ 2)

(Tiếp kỳ 1}
Nó chợt dừng lại…
Trên đầu giường có hai bát cơm, bên trên mỗi bát cơm là một quả trứng được kẹp bởi đôi đũa tre vót dở lưng chừng xù ra những sợi tre xoắn tít. Vài nén hương nghi ngút... khói hương ám vàng một góc cánh màn trắng giờ loang lổ những vệt bùn. Nó nhìn vào trong màn: sao lạ thế. Mình đang đứng ở đây, nó nhìn sang, con bé Nhẫn cũng đang đứng ở đây! Nằm trên giường lại là nó và bé Nhẫn? Thử véo vào mình một cái. Không đau! Sao thế nhỉ? Nó đưa tay véo em nó. Bé Nhẫn nhìn nó hỏi sao lại véo em, nhưng bé cũng không kêu đau. Vậy là nó lên giường véo một cái rõ mạnh vào đứa giống nó đang nằm. Cái hình hài ấy chẳng thấy động cựa gì. Nó véo vào đứa giống bé Nhẫn đang nằm bên cạnh. Cũng chẳng thấy động cựa. Lạ nhỉ! Tự dưng một đứa thành hai, một nằm trên giường, một đứng đây. Véo đứa nào cũng không thấy đau. Vậy đâu là mình? Con bé bắt đầu hoang mang, người lạnh toát.
Mẹ nó thỉnh thoảng lịm đi rồi lại choàng dậy vừa khóc vừa nấc, gọi thều thào như người mất hơi: Nhu ơi, Nhẫn ơi! Về với mẹ nào! Thì chúng con vẫn đứng đây mà. Nó nhìn con bé Nhẫn… hai đứa cùng đồng thanh gào to: Mẹ ơi! Chúng con đây! Gào mấy lần nhưng mẹ không nghe thấy hay sao mà vẫn khóc: Các con bỏ mẹ mà đi từ chiều qua, các con đang ở đâu… về với mẹ đi nào! Vậy ra mẹ nó khóc từ hôm qua, trách nào mà chả khản đặc giọng. Không biết tối hôm qua chị em nó có ngủ ở nhà không. Điều này thì chúng không nhớ nổi.
À phải rồi, chiều hôm qua khi đi học về, nhà vẫn khóa cửa, bố làm thợ xây tận trên Hà nội, mẹ đi làm đồng chắc tối mịt mới về. Vơ vẩn ngoài ngõ một lúc, nó rủ cái Nhẫn ra chơi ở khu vườn tít tận đằng sau nhà, ở đấy chúng nó đã làm một cái đền bằng mấy viên gạch. Hàng ngày hai chị em chơi trò cúng bái học theo người lớn. Hái mấy bông hoa dại bỏ vào cái trôn bát để làm cỗ rồi hai đứa xì sụp khấn vái. Vui lắm. Mấy hôm vừa rồi chưa ra đấy. Lần này bé Nhẫn còn để dành được một quả quýt, nó bảo để tý nữa giả đò làm quả bòng rồi chị em mình bày mâm ngũ quả.
Khi ra đến nơi thì cả hai đứa cùng sững lại. Trước mặt chúng là một cái hố rộng và đầy nước, đất cát được quật lên miệng hố làm thành cái bờ lổn nhổn cao thấp như những quả núi con con mà nó được xem trong ti vi. Cái gì thế này. Bé Nhẫn leo lên một đống đất. Đứng trên ấy nhìn xuống thấy sâu hun hút nước đen ngòm… Kinh quá.
Xuống ngay! Ngã đấy. Nó gào lên. Bé Nhẫn vội xoay người lại. Nhưng không kịp nữa rồi. Khối đất cát dưới chân đang tụt lở … Con bé nhoài người tay quờ quạng bấu vào bờ đất, hai chân chới với... Hai bàn tay tuột dần tuột dần, mười ngón tay vẽ vạch trên nền đất nhão. Đợi chị! Nó lao đến nắm lấy được một cánh tay của đứa em. Đất trơn quá. Nó cúi xuống mím môi cố níu lấy tay con bé. Bé Nhẫn nhìn lên chị cầu cứu, mặt nhợt nhạt thất thần, ánh mắt bạc đi vì hốt hoảng và tuyệt vọng, con bé cong mình để cố thoát khỏi cái miệng hố sâu hun hút, hai chân đạp hoảng loạn.
Nó nằm xoài trên bờ đất. Chới với một lúc rồi nó nắm được cả hai tay của bé Nhẫn. Được rồi. Cố lên! Nhưng làm thế nào kéo được em nó lên bây giờ? Chân bé Nhẫn đạp liên hồi vào bờ đất. Nó bặm môi nghĩ ra là phải nắm chặt lấy tay em và cố lùi dần. Chợt thấy đất dưới bụng nó đang chuyển động. Cả khối đất chỗ nó đang nằm nhào xuống hố…
Ùm! Khối đất chạm nước cùng cả hai chị em.
Đôi cánh tay của cái Nhẫn vẫn bám chặt lấy tay chị. Bốn cánh tay xoắn vào nhau, bốn cái cẳng chân ra sức quẫy đạp. Nhưng sao mà nước lạnh thế. Chả thấy đáy đâu. Nó thấy như đang lơ lửng trong đặc quánh… Mồm miệng như bị ai bịt chặt. Không thở được…Mẹ ơi!...
Ngực nó như bị vật gì đè xuống. Cái lạnh buốt xộc vào cơ thể, lan dần, lan dần lên đỉnh đầu. Rồi nó không nhớ gì nữa…

Hồn ơi… ư…ư… hồn ở nơi đâu
Nghe chuông nghe mõ mau mau mà về…
Bây giờ nó thấy mẹ nó đang khóc.
Hai đứa ra sức gào: Mẹ ơi! Chúng con đây! Mẹ nó vẫn không nghe thấy, vẫn khóc. Vậy là nó cũng khóc. Bé Nhẫn mếu máo nhìn chị rồi khóc theo. Chúng khóc to lắm nhưng mẹ không nhìn sang phía chúng, mặt vẫn quay vào hai cái đứa nằm không động đậy trên giường.
Nó đã đi xem mấy đám ma. Người ta cũng ngồi ở dưới đất để khóc cho một người nằm im ở trên giường, rồi có mấy người bỏ cái người nằm im ấy vào cái hòm gỗ rồi khênh đi. Sau đó không bao giờ thấy người ấy trở lại.
Vậy… nó chợt nhận ra: Chị em nó đã chết!
Sự sợ hãi ập đến. Nó không thể khóc được nữa. Con em thấy chị tự dưng bặt khóc thì ngơ ngác. Nó nhìn sang bé Nhẫn và cố làm cho bé Nhẫn hiểu là hai chị em nó đã chết. Nhưng con em không hiểu gì cứ chạy lại chỗ mẹ. Bé Nhẫn đến được gần mẹ nhưng tự nhiên chân nó khựng lại như bị ai đẩy ra. Muốn đến ôm lấy mẹ mà không được, bé Nhẫn khóc rống lên. Rồi ho, bé Nhẫn cong người vươn tay về phía mẹ, vừa ho vừa nức nở. Tiếng khóc bị chẹn bởi tiếng ho khục khục ở cổ họng như bị ho gà.
Thương quá, nó đến bên đưa tay vuốt ngực cho em nhưng cơn ho của bé Nhẫn vẫn không dứt. Nó định đến cầu cứu mẹ để mẹ dỗ em… Không được, nó cũng bị đẩy lùi lại. Nhưng sao lại không thể được. Chúng là con của mẹ cơ mà! Muốn lại gần mẹ để mẹ xoa đầu, để mẹ gọi là con cún… Càng muốn gần lại càng bị đẩy ra xa. Ai bắt chúng phải xa mẹ? Ai? Không trả lời được. Thất vọng, người nó rỗng rễnh, trống trải. Trời ơi! Lạnh quá!
Chị em đành ôm nhau ngồi im ở một góc nhà nhìn về phía mẹ.
Khói hương lởn vởn…
Cốc cốc… cốc… keng keng…keng
Hứ…ứ…ư…
Kìa… những kiếp tiểu sinh tấm bé
Tại đâu đành lìa mẹ lìa cha
Lấy ai bồng bế vào ra
U… ơ… tiếng khóc, thiết tha nỗi lòng?*
Mọi người tụm năm tụm ba ở khắp cả trong nhà ngoài sân. Bên tai hai đứa ngập những tiếng khóc, tiếng thở dài và cả những tiếng chửi.
- Khổ thế! Sao giời lại bắt người ta khổ đến vậy. Mất một lúc cả hai đứa con…
- Giời nào. Tại cái lũ khốn kiếp làm ăn tắc trách. Tự dưng đào cái hố như cái bẫy. Chẳng rào rấp gì! Lũ trẻ không biết nên mới xảy ra cơ sự. Thế họ đào cái hố ấy làm gì nhỉ?
- Nó đào hố để giồng cột điện…
- Cột điện gì mà đào chân cột to như cái ao?
- Cột điện để bắc sang qua sông. Mà cũng phải to vì năm ngoái cũng chôn cột điện, đào hố toen hoẻn như cái thúng…thì cốt để ăn bớt xi măng, ăn cắp công của nhà nước mà. Vừa mới có tý gió cột cao thế đã đổ nhào. Đè chết một ông đang làm ruộng. Phải đền mấy chục triệu. ..
- Vậy đám này cũng phải đền chứ chả nhẽ! Làm ăn như cứt! Để chết hai mạng người.
- Thì đã đành. Phải bắt chúng nó đi tù. Bây giờ đã thấy đứa nào ló mặt đến đâu? Mả bố chúng nó. Đem mà chém chứ bỏ tù cũng chẳng bù được tội.
Một ông nhanh nhảu bảo: Đến rồi, đang làm việc với gia đình và Ủy ban. Bố nó đã về đâu mà làm việc? Về rồi! Dưng mà như người mất hồn đang vật vã ở nhà bên. Chỉ có các bác các chú bọn trẻ đang cù cưa với bọn công ty đào lỗ. Rồi mấy người vừa nói lục tục kéo nhau đi, chắc là sang nhà bên.
Nó nhìn con em. Đến bây giờ thì nó biết chắc chắn rằng mình đã chết. Vậy mình sẽ không bao giờ được gặp mẹ, không bao giờ được mẹ ôm vào lòng hít hà mùi tóc cháy xém khét lẹt mùi nắng của hai đứa nữa. Chúng sẽ không bao giờ còn được đến trường để chơi với cái Na, cái Lan, cái Hương, cái Nụ… chả còn bao giờ được cô giáo khen khi đọc một lèo cả bài học thuộc lòng. Và không bao giờ được ngồi ăn bữa cơm có cả nhà để bố gắp miếng cá nạc nhất sau khi đã gỡ hết xương bỏ vào bát cho chúng: ăn đi các con. Ăn cho chóng nhớn để học cho giỏi, sau này làm kỹ sư…
Nó chả thích làm kỹ sư. Nó thích được làm cô giáo hơn. Nhưng bây giờ thì chết rồi, mà đã chết rồi thì làm sao còn ăn được, làm sao nhớn lên được để làm cô giáo. Nghĩ đến đây nó mếu máo, con em thấy chị lại khóc thì khóc rống lên. Hai đứa ôm nhau mếu máo khóc trong tuyệt vọng. Bên tai chúng vẫn ong ong những tiếng khóc, tiếng nói, tiếng chửi ai oán của mọi người.
Bé Nhẫn nắm lấy tay chị bảo hay chị em mình sang với bố đi. Ừ nhỉ, mọi khi mỗi khi mẹ giận là hai chị em lại chạy đến chỗ bố. Lúc ấy mẹ bảo vậy ra bây giờ hai con cún về hết phe bố. Được rồi. Để ba bố con với nhau. Mẹ đi đây. Những lúc ấy chúng lại chạy ào ôm lấy mẹ. Mẹ còn giả vờ giận thêm một tý nữa bằng cách hẩy tay chúng ra rồi ngồi thụp xuống, mái tóc dài tự nhiên xổ tung. Hai đứa vít đầu mẹ xuống và tỷ mẩn nhổ từng sợi tóc sâu và vuốt vuốt suối tóc dài của mẹ… Lúc ấy bố cười ha hả khen hai cô con gái rượu của bố hết ý. Bây giờ cũng vậy. Chạy sang với bố thì mẹ cũng sẽ hết giận… mẹ sẽ ôm chúng vào lòng… chúng sẽ vuốt lại mái tóc đang rối bời của mẹ…
Hai chị em dắt nhau ra ngõ sang nhà bên với bố. Bỏ lại phía sau tiếng mõ chuông lốc cốc và giọng ê a:
Phù sinh hỡi kiếp phù sinh
Mỏng manh một cánh, lênh đênh cõi trần…

(Còn nữa, kỳ sau đăng tiếp)
Lưu ý: Hình ảnh được lấy từ mạng chỉ có tính chất minh họa không liên quan đến bài viết.
Đọc thêm!

TRÊN TRỜI DƯỚI ĐẤT (kỳ 1)

Thỉnh thoảng mình cũng viết truyện ngắn và được đăng cũng nhiều nhiều. Bắt đầu từ nay mình sẽ gửi tới bạn bè những truyện ngắn của mình. Gọi là truyện ngắn nhưng so với những bài trong blog thì nó dài gấp... mười lần. Vì vậy mỗi truyện mình sẽ đăng thành nhiều kỳ để bạn bè... đỡ mệt.
Hôm nay mình gửi tới các bạn truyện ngắn "Trên trời dưới đất". Truyện này sẽ đăng làm 4 kỳ. (Khoe thêm một tý: "Trên trời...dưới đất" đã được chọn là 1 trong 9 truyện ngắn hay nhất của Văn Nghệ Trẻ năm 2010)


Hai chị em nó đang lơ lửng dựa vào nhau trên ngọn cây cau trước nhà. Hôm kia, hôm kìa mọi người còn bảo với chúng đấy là trên trời. Trời còn cao bao nhiêu nữa nó không biết, nhưng nó biết chắc chắn mình không ở trên mặt đất như mọi người… Cái ngọn cây cau mà mọi ngày nó ngước lên nhìn và tự hỏi sao mình lại không thể lên trên đó. Nó muốn lên đó vì ở đấy có những tàu lá lúc nào cũng phơ phất như một lưỡi cưa cắt vào bầu trời màu xanh lơ. Chỉ có một điều lạ là lưỡi cưa ấy đang làm một việc vô ích: cưa trời thành những mẩu nhỏ, nhưng khi lưỡi cưa vừa đi qua thì lập tức trời lại liền như cũ. Giá mà những vết cắt kia không liền lại thì một mảng xanh lơ phải rụng xuống và trời bị thủng một chỗ, nhòm qua cái lỗ thủng ấy sẽ biết được trên trời có cái gì. Chắc là có nhiều thứ lạ!
Bây giờ thì những tàu lá cau đang đung đưa dưới chân chúng. Không khí trên này lạnh và ẩm… Nó thấy người mình nhẹ như sương nhưng không hề có cảm giác lạnh. Càng không hề có cảm giác tê buốt như lúc chiều qua khi rơi xuống cái hố…

Nhà nó đang có đông người ra vào. Còn đông hơn cả những lần có đám giỗ. Lần này có cả những chú công an và mấy bác cán bộ xã… Những chú công an thì nó ít khi gặp, bởi ở trường thì chỉ có các thầy cô giáo và các bạn, các chú công an không bao giờ đến trường để bắt trẻ con vì chúng nó đứa nào cũng ngoan. Nó biết điều ấy vì năm nay nó tám tuổi đã học lớp Ba còn em nó là bé Nhẫn sáu tuổi đang học lớp Một. Các bác cán bộ xã thỉnh thoảng cũng đến trường vào những dịp toàn trường tập trung cờ hoa rực rỡ. Theo lời cô giáo dặn, chúng nó phải vỗ tay nhiệt liệt đến rát đỏ lòng bàn tay để hoan hô những bài phát biểu dài dằng dặc của các bác. Bọn nó thích nghe hát hoặc nghe kể chuyện cổ tích hơn. Giá mà các bác ấy hát hoặc kể chuyện thì tốt quá. Nhưng họ lại chỉ nói những điều mà chúng nó chẳng hiểu gì. Nào là tương lai, nào là tiền phong, nào là lý tưởng... Nhiều khi còn gọi chúng nó là măng non. Măng non chắc như là cái măng tre. Nhiều lúc nó cứ tưởng mình là một cái măng tre. Trên đầu mình sẽ nhọn hoắt… Eo ôi, vậy thì xấu lắm. Soi gương thấy đầu vẫn tròn, chỉ cái đuôi tóc là hơi vổng lên, yên tâm là các bác ấy nói vậy cho vui thôi. Mẹ lại gọi chúng nó là những cún con. Nghe thích hơn, vì những con cún trong nhà trông ngộ lắm. Chúng suốt ngày vẫy tai, chạy nhảy và quay vòng tròn để đuổi bắt cái đuôi của chính mình… Mà sao người lại không có đuôi nhỉ?
Bé Nhẫn đứng cạnh nó bỗng hỏi: Chị Nhu ơi! Mẹ đâu? Không nghe thấy tiếng nhưng nó vẫn biết điều em nó hỏi. Nó bảo chị cũng không trông thấy mẹ. Tự nhiên nó phát hiện ra mình nói mà không nghe thấy tiếng nói của mình. Sao lại vậy nhỉ. Nhưng bé Nhẫn vẫn nghe thấy. Bé bảo chị ơi ta vào nhà xem mẹ có nhà không. Tài thật! Mới hôm qua cô giáo gọi lên đọc bài, nó đọc hơi nhỏ mà cô đã nhắc nhở ngay, bảo phải đọc to cho cả lớp cùng nghe. Vậy mà bây giờ không cần phải nghe thấy tiếng mà vẫn biết được đứa kia nói gì…
Hai chị em cùng nắm tay nhau. Lạ lắm cơ: chỉ hơi lắc nhẹ người là đã đến sát hiên nhà. Người đứng đầy ngoài sân, ngoài hiên; chúng cứ chen bừa mà đi nhưng chả đụng vào ai. Chẳng ai để ý đến bọn chúng. Trong nhà cũng đông nghẹt người. Bà nội, bà ngoại, cô dì khóc vật vã… mắt sưng mọng, mấy người vừa quệt nước mắt vừa dỗ dành an ủi. Người lớn cũng lạ! Cũng khóc tu tu chẳng khác gì trẻ con, cũng được dỗ dành mà vẫn chẳng chịu nín. Nhiều người ngày thường ít khi đến nhà nhưng hôm nay cũng có mặt. Đàn ông mắt đỏ hoe ngồi trầm ngâm trước cái điếu thuốc lào, đàn bà thì tụm năm tụm ba vừa thì thầm vừa sụt sịt…
Ngồi bệt trên nền nhà ngay cạnh chân giường mà chị em nó vẫn nằm hàng ngày, mẹ nó khóc không ra tiếng, tóc tai xõa xợi, đầu đập ình ịch vào thành giường, hai tay giơ lên trời rồi lại đập xuống đất. Chưa bao giờ thấy mẹ nó khóc như thế. Hay là ai đánh mẹ? Hay là nhà bị mất cái gì? Chúng muốn lại ôm lấy mẹ, bảo mẹ rằng chúng con đây, đừng khóc nữa kẻo chúng con sợ. Chắc mẹ sẽ nín ngay.
Nhưng lẫn trong tiếng khóc là tiếng ê a nhịp theo tiếng chuông tiếng mõ rời rạc não nề:
Hờ… ờ… Hồn xiêu.. phách lạc… biết đâu bây giờ
Hoặc là ẩn ngang bờ dọc bụi
Hay là nương ngọn suối chân mây
Hoặc là bãi cỏ bóng cây
Hoặc là quán nọ cầu này bơ vơ…*
Nó chợt dừng lại…

(Kỳ sau đăng tiếp) Đọc thêm!

DỚ DẨN...

Chiều nay gặp ông bạn “đếch nói nữa…”. Thấy hắn vừa đi tay vừa vò lá trầu không, thỉnh thoảng lại đứng lại vén quần, trật đầu gối xoa xoa. Quái thằng này làm cái trò gì ấy nhỉ. Vậy là hỏi: “Đi đâu về?”
Hắn bảo: “Đi hỏi thăm đám ma”.
Ra vậy. Xoa trầu không vào đầu gối để tránh sài lạnh, vì hắn có bệnh khớp.
- Đám ma nào? Già hay trẻ?
- Đám ma ở xóm dưới. Còn trẻ.
- Sao mà chết?
Hắn tưng tửng:
- Chết vì tích cực Thi đua…
Mình ngớ người: Chuyện quái gở! Chết vì Thi đua? Mà Thi đua cái gì để đến nỗi chết khi còn tuổi trẻ?
Chắc mặt mình lúc ấy trông buồn cười lắm, hắn nhìn thấy mình nghệt mặt như vậy, đoán được mình đang thắc mắc, nên thủng thẳng:
- Thì tao nghe nói vậy cũng biết vậy!
- Ai nói? Nói như thế nào?
- Tay Trưởng ban Văn hóa, trưởng ban lễ tang đọc oang oang ở đám ma… chứ còn ai nói. Nó đọc như thế này: giữa lúc toàn Đảng toàn dân đang tích cực thi đua lập thành tích chào mừng kỷ niệm… thì ông… từ trần. Chả phải ông ấy chết vì tích cực thi đua là gì?
Giời ạ! Mình thở phào. Đúng là đồ xỏ lá! Mình giải thích: đấy là mở đầu người ta nói cái bối cảnh. Bao giờ chả vậy… từ cấp xóm lên tận Trung ương lúc nào chả mở đầu bằng “Giữa lúc… đang tích cực thi đua…” Chứ đâu phải chết vì tích cực thi đua.
Hắn lý sự:
- Dưng mà ở đây đọc là “toàn dân” tức là trong đó trong đó có tao, có ông, có tất tật mọi người… có cả cái thằng chết hôm nay.
- Đúng!
- Vậy thằng ấy lúc chưa chết nó cũng đang tích cực thi đua lập thành tích như mọi người. Rồi lăn đùng ra chết. Vậy là chết do tích cực thi đua chứ còn gì nữa... Nước mình có ngày nào mà không có tích cực thi đua lập thành tích. Tất cả mọi người đều chết đang lúc tích cực thi đua…
Hớ rồi. Mày chết với ông! Mình hỏi xoáy:
- Thế người già, người ốm cũng tích cực thi đua à…
Hắn thản nhiên: Không tích cực mà được à. Bao giờ người ta chả nói "toàn dân…" có trừ ai đâu nào.
Mình cáu: “Cùn… Dớ dẩn! Chỉ được cái nói cùn…”
Hắn cãi: “Đầy đứa cùn bằng vạn í chứ, đầy cái còn cùn bằng vạn í chứ. Sao nó vẫn nói được?”
- Nó nói được nhưng tao với ông đếch nói được!
- Vì sao?- Hắn hỏi ngược lại mình.
Thằng này đểu thế. Hỏi xóc thế! Mình ngọng mồm. Bèn dàn hòa:
- Vậy thằng vừa chết tên là gì? Chết ung thư à?
- Nó tên là Chích- Xong- Xốc…Chết vì chích quá liều.
Nói xong hắn về thẳng. Lại vừa đi vừa vén quần, xoa xoa đầu gối…

Đọc thêm!

CHÈ ĐỖ THẢ SƯƠNG

Đã sang tháng tám âm lịch, thấy sương giăng giăng từ chập tối. Đến sáng vẫn sương ấy mờ mờ...
Trời đêm hơi lạnh và ẩm. Chuyển mùa đâm ra khó ngủ. Chơi vơi trong đêm, nhìn bóng đèn đường đỏ quạch nhòa nhòa trong sương.
Ngày còn bé, chả mấy khi để ý đến sương thu. Nhưng mong có sương để được ăn món chè đỗ đen thả sương mẹ nấu...

Tháng tám trời vẫn nắng. “Tháng tám nắng rám quả bòng”. Đi học về, con vục cái gáo dừa vào chum nước mưa, uống một hơi cho đã khát. Đã cơn khát, vội chạy vào nhà bưng bát cơm khoai ăn ngấu nghiến, mồ hôi chảy ròng ròng. Mẹ bảo số thằng này vất vả, đến ăn uống còn đổ mồ hôi!
Qua một ngày tất tả đi bộ mấy cây số đến trường, về nhà hùng hục thực hiện nghĩa vụ vớt bèo nấu cám lợn, tối lo hoàn thành các bài tập... Rồi cũng xong... thở phào. Ngủ một giấc cho tới sáng mà chẳng hề mộng mị. Tỉnh giấc bắt đầu một ngày với cái quy trình không thay đổi. Chẳng biết mùa thu, chẳng biết sương thu...

Chỉ đến một buổi sáng, khi tỉnh giấc mẹ bảo đi rửa mặt rồi mấy anh em ăn chè còn đi học. Nhìn ngoài sân thấy có cái rổ úp.
Ra lật cái rổ, một nồi chè đỗ đen. Mấy anh em cùng reo lên, tranh nhau bê vào. Anh cả được cái vinh dự ấy. Chỉ mươi bước chân mà rón rén. Lũ em căng thẳng nhìn theo, sợ thằng anh đánh đổ nồi chè. Mẹ múc chia đều cho mấy anh em mỗi đứa một bát con.
Nhận phần mình từ tay mẹ, mấy anh em giăng hàng trên hè đất ngồi ăn chè.
Thìa đầu tiên đưa lên môi cảm nhận vị ngọt thanh. Chao ôi, ngọt từ đầu lưỡi đến cổ họng. Muốn giữ mãi vị ngọt trong khoang miệng cho bõ thèm. Hàng mấy tháng mới được ăn chè, mới được thưởng thức vị ngọt, mới tìm lại được cái vị đậm đà tưởng đã quên.
Nhận được vị ngọt từ đầu lưỡi rồi mới nhìn vào bát chè đỗ đen. Lưng bát nước nâu huyền sóng sánh, hình như vị ngọt có được là nhờ cái màu nước nâu huyền ấy. Húp thêm vài thìa, nghiêng bát một tý thấy những hạt đỗ đen- không nhiều lắm. Những hạt đỗ ninh nhừ như những quả cật lợn tý hon đã bung lớp vỏ, khúc giữa có những vệt nhỏ xíu như vết khắc của người thợ kim hoàn khéo léo cắt lên ngang thân. Những hạt đỗ đen bùi tan trong miệng.
Ngọt bùi và mát...
Cái cảm giác mát ấy như thoang thoảng mùi tinh dầu chuối nhưng nhẹ hơn, êm ái hơn. Mát hơi lạnh lạnh. Chỉ hơi lạnh một tý thôi cũng đủ cho vị ngọt của nước trở nên thanh hơn, vị bùi của đỗ như ngậy hơn, hạt đỗ cũng như nhừ tơi trong miệng. Miếng chè trôi xuống thực quản nhưng cảm giác mát vẫn giữ được vị ngọt bùi của chè trên đầu lưỡi và cả trong miệng.
Cảm giác man mát ấy chầm chậm lan tỏa trong người, hình như có thể biết nó đang từ từ trôi dần, trôi dần đến từng xăng ty mét, tưởng như nguồn nước mát tưới dần vào trong cơ thể. Sảng khoái đến nao lòng.
Cái mát thanh ấy là bởi sương thu.
Trong đêm, lúc tôi học bài xong thì mẹ vẫn lụi hụi dưới bếp. Bây giờ mới hình dung lúc ấy mẹ vo đỗ đen rồi đổ nước vào nấu chè. Khi nồi chè sôi một lúc, mẹ vùi vào tro nóng. Lúc ấy bọn tôi đã đi ngủ. Mẹ ngồi bệt, đầu gục xuống vòng tay trên đầu gối, nhẫn nại chờ trong bóng đêm yên ả. Chờ khoảng một tiếng đồng hồ. Ướm chừng đậu nhừ, mẹ bắc ra đun sôi lại và thêm vào lưng bát nước lạnh. Mẹ bảo chè đang sôi khi đổ nước lạnh vào thì hạt đậu sẽ nhừ hơn. Và mẹ cho đường cát khuấy đều. Lúc ấy chỉ là đường cát nấu chế biến thủ công từ mía chứ làm gì có đường kính. Để cho vị ngọt thêm đằm, mẹ búng vào nồi chè vài hạt muối...
Nửa đêm sương thu xuống đầy. Mẹ đưa nồi chè ra sân, mở vung, rồi úp lại bằng cái rổ... Những hạt sương li ti mang cái lạnh, cái trong trẻo của đất trời và mang cả hương cau, hương chuối trong vườn... từng hạt, từng hạt lọt qua kẽ rổ ướp hương cho nồi chè mẹ nấu. Để sáng mai này chúng con có bát chè thơm ngậm những hạt sương thu.
Để rồi con có thói quen đợi sương thu mỗi khi tháng Tám.


Bây giờ thì khác rồi. Đỗ đen cho vào nồi áp suất. Đun mười năm phút là nhừ tơi. Cho đường kính, thêm vài giọt tinh dầu chuối, lấy nước đá tủ lạnh thả vào. Vậy là có chè đỗ đen. Cũng ngọt, cũng thơm và lạnh.
Nhưng mùi tinh dầu thơm xộc thẳng lên mũi vừa thô thiển vừa dị hợm. Vị ngọt sắc của đường kính thiếu đi cái thanh thanh nhẹ nhàng. Hạt đỗ nhừ tơi nhưng hình như kém đi cái vị bùi, không còn độ ngậy...
Và tôi sợ cái lạnh của nước đá trong bát chè. Nó làm hàm răng tôi tê buốt. Cái tê buốt lan tới tận đỉnh đầu.
Lại nhớ về ngày xưa, bưng bát chè đỗ thả sương từ tay mẹ nấu.
Ngoài kia, sương xuống dày. Ngọn đèn đường đỏ quạch nhòa hẳn trong sương lạnh.
Trên bàn thờ, tấm hình mẹ lãng đãng khói hương...
Đọc thêm!

ĐẠI TƯỚNG CỦA NHÂN DÂN

Năm 1975- Sau giải phóng… Hình như là giữa tháng 5 - mình không nhớ rõ. Bọn mình lúc ấy đang đóng quân ở chợ Quán Gò- Thăng Bình- Quảng Nam. Một hôm, lúc 13 giờ có lệnh tập trung gấp một số cán bộ chiến sĩ của Trung đoàn 31 về BTL Sư đoàn. Không biết có việc gì. Nhưng chắc là hệ trọng.
Bọn mình phải đi bộ gần năm cây số lên BTL Sư đoàn 2 (lúc ấy do Đại tá Nguyễn Chơn làm Sư trưởng) đóng ở một quả đồi thấp cách đường QL 1 gần cây số: căn cứ Tuần Dưỡng- nơi trước đấy ít ngày còn là trại Nỏ Thần của pháo binh đối phương. Lên đến nơi thấy kháo nhau: Đại tướng Võ Nguyên Giáp vào thăm.
Mình là lính trơn nhưng mừng không thể tả.
Mười lăm giờ, có ba chiếc u-oat từ ngoài quốc lộ rẽ vào. Bọn mình chắc là xe của QK về đón tiếp Đại Tướng nên vẫn ngồi trong hàng quân. Xe dừng lại cách chỗ bọn mình một quãng xa xa. Khi cửa xe bật mở, một người thâm thấp đội mũ cối nhanh nhẹn bước xuống trước, tiếp đến là một ông cao lênh khênh và cuối cùng là Tướng Đoàn Khuê- Chính ủy Quân khu 5 cùng vài người nữa cùng đi nhanh đến chỗ tập trung.
Khi đoàn người gần đến nơi chợt có tiếng hét: “Đại Tướng! Đại Tướng” Vậy là tất cả đứng hết cả dậy vỗ tay, bỏ cả hàng ngũ ùa đến vòng trong vòng ngoài, mồm hô Hoan hô Đại Tướng… ai cũng muốn được đến gần Vị chỉ huy tối cao của Quân Đội.
Đại Tướng tươi cười giơ tay xoay người theo cả bốn phía: “Chào các đồng chí cán bộ chiến sỹ Sư đoàn Hai Anh hùng”
Lính tráng cánh mình vỗ tay rầm rập
Rồi hàng quân được tập hợp lại. Đại Tướng đứng nói chuyện trước hàng quân. Đầu tiên Đại Tướng giới thiệu người cao lênh khênh là Thiếu Tướng Cao Văn Khánh, Chính ủy Đoàn Khuê.
Không có mi-cơ- rô loa máy phóng thanh nhưng bọn mình vẫn nghe đầy đủ lời Đại Tướng: Chiến thắng Công lao lớn nhất thuộc về Nhân dân, thuộc về những Chiến sĩ đã anh dũng chiến đấu hi sinh trong đó có Sư Đoàn 2 Anh hùng…
Lâu rồi mình nhưng vẫn nhớ giọng nói miền Trung thong thả mà ấm áp tạo cho mình một cảm xúc đặc biệt. Vinh dự lớn của đời mình được bắt tay Đại Tướng. Không phải vì được ưu ái hơn những người khác mà vì trước khi chia tay Đại Tướng đã đi dọc hàng quân bắt tay từng người. Bàn tay mềm và ấm. Từ cái bắt tay ấy mình nhận được một tình cảm nồng hậu thân thiết. Như thể người cha đối với con…

Hòa bình mấy năm. Thấy người nọ người kia kể công kể sá. Nhưng không thấy Đại Tướng lên tiếng gì. Rồi nghe Đại Tướng không còn là Bộ Trưởng Quốc Phòng mà chuyển sang việc khác… Buồn! Hỏi bạn bè đồng đội cũ ai cũng buồn.
Nghe Thế giới tôn vinh Đại tướng là một trong mười vị Tướng tài nhất trong lịch sử Quân sự thế giới mà mừng. Vì Đại tướng cũng được xếp ngang Xê-da,Na-pô-lê-ong, Trần Quốc Tuấn, Cu tu dop… Mình nghĩ Người cũng là bậc Thánh như Hưng Đạo Đại Vương.
Sử đã chép từ xưa Lý Thường Kiệt, Tô Hiến Thành, Trần Hưng Đạo khi bị đau mà các bậc quân vương vẫn phải đến thỉnh giáo kế sách giữ nước, an dân để thấy ngày xưa các bậc đế vương biết trọng Hiền tài, biết tôn vinh người đi trước. Lịch sử cũng chứng minh ai nghe theo thì nước bền dân mạnh. Ai không nghe theo thì nghiệp Đế suy vong.
Vậy mà Đại Tướng của ta mới hôm nào đã phải đích thân có những kiến nghị để giữ gìn đất nước nhưng liệu đã có người nghe. Thậm chí có những kẻ còn dám buông lời không phải… Và bây giờ điều mà Đại tướng cảnh báo đang dần hiển hiện.
Buồn. Hỏi bạn bè đồng đội ai cũng buồn!

Hôm nay Đại Tướng của chúng ta đã tròn 100 tuổi. Tuổi trời cho một ngày cũng quý. Người đã được Trời ban Thiên tước!
Thiên tước trời ban cho Đại Tướng còn hơn tất cả những chức vị trần gian. Vì Thiên tước tuổi 100 ấy không dành cho người thường. Càng không bao giờ dành cho kẻ bon chen ham hố…
Thiên tước ấy là sự ghi nhận của Trời Đất Vũ trụ đối với một con người Chí cao Tâm sáng, Đức độ, Tài năng kiệt xuất… hết lòng vì Nước.
Thiên tước ấy là sự ghi nhận Trời Đất Vũ trụ đối với một tấm lòng Khoan hòa, Nhân hậu, Bao dung, Trí tuệ mẫn tiệp… tận hiếu với Dân.
Thiên tước ấy là sự ghi nhận của Trời Đất Vũ trụ đối với một con người có nếp sống thanh cao, không bon chen trần tục… Trí- Dũng- Liêm- Trung mọi nơi mọi lúc.
Và Thiên tước ấy là sự ghi nhận của Trời Đất Vũ trụ về sự biết ơn và tình cảm ước muốn của Nhân Dân mong Người Trường Thọ.
Con kính mừng Đại Tướng của Nhân Dân.
Đọc thêm!

THỦ ĐÔ CHÀO MỪNG...

Tối Chủ nhật… ông bạn “đếch nói nữa…” lò dò sang nhà mình. Sự lạ khi hắn sang chơi vào cái thời điểm ấy vì buổi tối hắn thường bị vợ cấm ra khỏi nhà.
Vừa vào đến cửa hắn đã bô bô:
- Thủ đô bây giờ vui thật!
À thì ra hắn đi Hà Nội về. Chắc là lên thăm con… Và sang đây là để khoe với mình về chuyện Thủ Đô.
- Thủ đô thì bao giờ chả vui mà phải khen.
- Không! Mấy chủ nhật trước có vui vậy đâu. Tớ vừa xuống xe, đáp xe buyt lên bờ hồ… gặp giời mưa… vậy mà thấy múa hát tưng bừng… Chỗ nào cũng múa hát… ngay ở chỗ bờ hồ cũng có đến bốn năm đám múa hát rộn ràng.
Điều này thì mình biết vì trên đài nói là múa hát mừng Tết Độc lập. Mình hỏi:
- Chắc là hay lắm nhỉ?
Hắn bảo: Được cái bổ mắt…
- Sao lại bổ mắt?
- Thì toàn bọn con gái mặc quần đùi, áo may ô khoe đùi trắng lôm lốp, vú vế thỗn thện như ấm tích, rốn sâu như cái chén… nhảy như choi choi mồm uốn éo ngợi ca…, ca ngợi… cuộc sống tươi đẹp vững vàng tiến lên thiên đường chủ nghĩa xã hội… Chả như đám gái quê nhà mình cẳng như cẳng cò, đen như chân trâu, người thẳng đuỗn như cá rô đực, mồm lúc nào cũng quàng quạc chửi chồng…
Mình phải vội bịt mồm hắn lại… đàn bà nó nghe thấy thì chết bây giờ!
Hắn trợn mắt thì thào:
- Dưng mà đếch có người xem. Chỗ nào đông được vài ba chục người. Còn lại diễn cho giời xem, đất xem. Thế mới lạ!
Mình trêu: Vậy mình ông ngắm thoải mái… sướng quá còn gì.
Hắn bảo: Đếch chịu được… Vì mấy cái loa inh tai nhức óc. Loa ở sân khấu, loa ở ngoài đường, loa ở trên xe, loa cầm tay… thi nhau hô trật tự… cứ như chửi nhau... Mấy lị đứng xem mà cũng run…
- Vì sao?
- Toàn thấy công an là công an, công an áo vàng, công an áo xanh, công an cơ động, người đeo băng đỏ nhan nhản. Dùi cui nhăm nhăm. Khiếp! Chả nhẽ có mấy đứa con gái mặc quần đùi mà phải huy động lực lượng bảo vệ cẩn thận thế. Lại có cả Công an cầm biển cấm chụp ảnh. Mà ở chỗ Bờ Hồ trái tim Thủ đô lại cấm chụp ảnh. Định giở điện thoại ra chụp nhưng lại sợ bị bắt…
- Mình làm gì nên tội mà sợ bị bắt?
- Thì bị bắt rồi sẽ có tội. Bao giờ mà chả thế. Vậy là mình chuồn…
Thật chả ra làm sao. Có vậy mà cũng kể! Hắn hình như thấy sự vô duyên của mình, còn cố vớt vát:
- Dưng mà tốn kém quá, lãng phí quá. Tớ cứ cho rằng mỗi đám hát í vậy cũng phải mất hàng trăm triệu… tiền sân khấu, buồm bạt, loa máy, diễn viên ăn uống tập luyện, công an bảo vệ, xe cộ đón đưa… Mươi đám như vậy tốn tiền tỷ chứ chả chơi… Mà lại đếch có ai xem. Rõ dớ dẩn. Trong khi đó mình ở quê làm bục mặt để đóng thuế cho nhà nước… Trên cứ hô hào tiết kiệm, tiết kiệm… thằng dân làm lấm mặt để các ông tiết kiệm kiểu ấy à…
Thằng này lại bắt đầu chuyển giọng tiêu cực đây. Mình phải giải thích:
- Thì đây là hoạt động chính trị để chào mừng…
Hắn ngắt lời:
- Chào mừng cái gì? Chào mừng lạm phát tăng vọt à, chào mừng giá cả leo thang lên giời à, chào mừng… Chợt hắn đưa tay bịt mồm: cái mồm, cái mồm… đếch nói nữa không lại bảo là… Thôi tao về!
Và hắn đứng dậy... Về!

Đọc thêm!

NGÀY XƯA... BÂY GIỜ...

Dạo này ông hàng xóm “đếch nói nữa…” ít sang nhà mình. Có lẽ hắn giận mình vì cái tội mình hay lý sự bằng giọng chính phủ khi tranh luận. Xét cho cùng rồi thắng thua cũng chẳng bao giờ ngã ngũ, nhiều lúc mất mặn mất nhạt. Rồi xa nhau. Tự dưng vì mấy chuyện vớ vẩn chẳng hệ trọng lắm đến mỗi người… nhưng lại tức anh ách… Cả hai cùng tức vì không thắng nổi nhau.
Chủ nhật thấy hắn le ve qua nhà. Mình vội mời hắn vào. Lưỡng lự một tý rồi hắn cũng bước vào nhà. Vừa đặt đít xuống ghế hắn đã hất hàm hỏi ngay:
- Có việc gì thế. Hôm nay tớ đếch muốn cãi nhau với ông đâu đấy.
Mình lúng túng mở đầu: hôm nay tớ đọc báo thấy nói từ cái vụ thảm họa kép mới thấy người Nhật có nếp sống quy củ, biết yêu thương nhau, hoạn nạn mà bình tĩnh vẫn kỷ cương… Trong khi đó người Việt ta thì hở ra là bon chen chụp giật, ghen ăn ghét ở, hối lộ, lạm phát kinh khủng…
Hắn hỏi ngay:
- Ông cũng nghĩ thế à?
- Thì các báo cũng nói, nhiều học giả cũng nói vậy!
Hắn trầm ngâm: Thế họ có nói nguyên nhân của những thói xấu ấy không?
Mình bảo: thì người ta nói như vậy tức là nói bản chất người Việt mình nó thế. Cái nước mình nó như thế!
Hắn trợn mắt:
- Ngu! Ngu hết chỗ nói. Tớ hỏi ông: ngày xưa... cái hồi chiến tranh ấy, có kỷ cương, có thương yêu nhau không?
- Có! Người nông thôn còn nhường nhà cửa cho người thành phố về sơ tán… Nhịn đói dành gạo đóng góp cho kháng chiến… hy sinh tính mạng để bảo vệ cán bộ bộ đội…
Hắn chộp ngay lấy: Vậy những cái mà ông vừa nói là bản chất của người Việt ta đấy. Sao lại bảo không thương yêu nhau, nhà nào biết nhà ấy. Thua chưa. Một không nhá!
Ừ thằng cha này nói hay phết. Chừng như biết mình đuối lí. Hắn bồi thêm:
- Ngày xưa ông chạy chức hiệu trưởng hết bao nhiêu tiền?
- Đồ xỏ lá! Việc gì phải tiền nong. Người ta thấy mình làm được thì người ta đề bạt. Thế thôi. Ông mà lại thèm lèm nhèm…Quả thật mình cáu quá không chịu nổi khi nghe hắn hỏi vậy.
Tưởng rằng hắn tức khi bị chửi. Nhưng không. Hôm nay thằng này bình tĩnh gớm! Lạ thế. Hắn thong thả hỏi:
-Vậy bây giờ chạy cái chức lèm nhèm như ông hết cỡ bao nhiêu?
Mình bảo là không biết chính xác nhưng bọn mới lên nó nói cũng nhiều nhiều. Người ta ra giá cụ thể với đương sự cỡ dăm bảy chục…
Hắn thủng thẳng:
- Vậy những cái xấu mà các bậc học giả nhận xét từ đâu mà ra. Ông cũng biết rồi đấy. Thôi tớ đếch nói nữa không lại bảo là…
Và hắn đứng dậy phủi đít quần… Về!
Đọc thêm!

NHẬN ĐỊNH SÁNG SUỐT

Vài hôm không thấy ông bạn “Đếch nói nữa… không lại bảo là…” sang chơi, tự dưng thấy nhơ nhớ… nhưng nghĩ lại thấy ghen ghét vì hắn toàn nói chuyện tiêu cực. Tức anh ách! Mình mà không vững lập trường thì hỏng.
Hắn cũng nhớ mình hay sao ấy… vừa sáng ra đã thấy hắn mò sang nhà. Lần này thấy mặt mũi tươi tỉnh lắm.
Vừa thò mặt vào hắn đã bô bô:
- Phải nói là cấp trên sáng suốt! Ngẫm ra thấy các cụ trên nhận định sáng suốt thật!
Mình ngớ người. Từ trước tới giờ mới nghe được câu có tính chất xây dựng.
- Thì từ trước đến giờ ai dám bảo là cấp trên không sáng suốt? Chỉ có cái mồm ông be be như thằng điên. Vậy nhận định như thế nào mà hôm nay bảo sáng suốt?- mình hỏi lại.
- Ông có nhớ ông Phó Thủ tướng nói câu gì không?
- Cái thằng cha này vớ vẩn! Đến mấy ông Phó Thủ tướng, biết ông nào nói… biết ông ấy nói câu gì?
Hắn ngoác mồm cười:
- Ừ nhỉ! Tao thấy trên diễn đàn trước Quốc hội có ông nói “Nếu cách chức hết thì lấy ai làm việc… pháp luật cũng có cái đạo, cứ dẹp đi là bầu không kịp”. Mấy hôm xem phim thấy đúng quá!
À ra mấy hôm vừa qua hắn ở nhà chúi mũi xem phim. Mình hỏi phim nào phim của ai? Hắn bảo: “Ông lạc hậu, chả chịu quan tâm đến văn hóa xã hội… phim của ta chứ phim của ai.”
Dớ dẩn thật. Phim là phim chứ sao lại liên quan đến lãnh đạo nói đúng, cấp trên sáng suốt… Hắn nói ngay:
- Đây nhé. Một tỉnh mà đủ mặt lãnh đạo to nhất từ Bí thư Tỉnh ủy đến anh Văn phòng dính tội: Bí thư tỉnh có vợ nhận tiền hối lộ, Chủ tịch thì có tiền bao vợ bé, chết còn để lại một đống vàng, Phó Chủ tịch thì chơi bời rượu chè bị mắc bẫy, Phó Chủ tịch khác cửa quyền ăn hối lộ, Chánh- Phó văn phòng cũng hối lộ lừa đảo… Toàn bộ những ông ấy mà bị cách chức thì đúng là bầu không kịp. Vậy cho nên tớ mới nói lãnh đạo sáng suốt.
Mình bảo cái tay này vô lí ầm ầm, văn học nghệ thuật người ta có thể hư cấu điển hình hóa như vậy để tôn vinh hình tượng ông Chủ tịch tỉnh mới trong phim. Chứ làm gì có cái tỉnh nào như thế.
Hắn vặn lại:
- Thế có nghĩa là hư cấu… tức là không thể có chuyện đó chứ gì?
Mình khẳng định: là không có tỉnh nào mà nát đến như vậy.
Hắn tưng tửng:
- Vậy thì cũng đếch có ông Chủ tịch tỉnh nào có đạo đức tốt như ông Chủ tịch mới trong phim.
Tay này cùn. Đã thế dồn cho hắn một trận:
- Tại sao lại bảo không có Chủ tịch nào có đạo đức tốt như trong phim?
Hắn ngồi im. Tưởng hắn thua rồi. Mình khoái quá. Nhưng hắn lại tưng tửng:
- Tớ có thể minh chứng cho ông bằng hai nhẽ. Nhẽ thứ nhất: Cái ông viết kịch bản phim khi trả lời phỏng vấn đài truyền hình nói là nguyên mẫu Chủ tịch tỉnh tốt là lấy ở tất cả các tỉnh, tìm ở mỗi ông được một tí tốt để ghép lại thành cái ông Chủ tịch tốt. Như vậy là ngoài đời không thể có vị Chủ tịch tốt như trong phim. Đúng không nào.
Mình không chấp nhận cái nhẽ này. Định phản bác thì hắn nói luôn:
- Nhẽ thứ hai… Có một ông Chủ tịch vài năm trước bị báo chí khui ra vụ ông này vít cổ một cô bưng bê trong cửa hàng rồi giở trò bờm xơm, bị cô này cho một cái tát. Tức quá ông ta bắt chủ cửa hàng đuổi việc con bé.
- Thì cái ông ấy là ông chủ tịch xấu…
- Không đâu! Năm sau ông này được tuyên dương là tấm gương học tập đạo đức … là điển hình của cả nước. Như vậy ông ấy là một ông tốt nhất trong các ông rồi. Tốt nhất mà còn như vậy thì các ông khác thì sao…?
- Giời ơi… tôi lạy bố! Cứ lí sự kiểu này thì có ngày cả bố, cả tôi vào tù. Thôi bố xéo ngay, xéo ngay cho tôi nhờ! Mình phải đuổi thẳng thừng như vậy chứ không thì oan gia.
Hắn phủi đít đứng dậy. Nhưng còn cố nói thêm:
- Vậy tao mới bảo là cấp trên nhận định sáng suốt!
Rồi hắn về thật. Đến cửa mồm vẫn còn lẩm bẩm: “Cái loại người gì, cái kiểu ở đâu… mình nói thì được, còn người khác nói lại cứ bịt mồm người ta…” Đọc thêm!

TRUYỆN GIỜ MỚI KỂ

Ngày …Nếu mình nhớ không nhầm thì hôm ấy là ngày 24 tháng 5 năm 1996.
Ngày ấy toàn quốc vẫn còn tổ chức thi tốt nghiệp THCS, mà lại thi chung 3 trường một hội đồng. Hội đồng thi đặt ở trường mình. Bộ chủ trương thi nghiêm túc.
Đã là nghiêm túc thì mọi công việc phải thật chỉn chu. Mình lo toát mồ hôi lo cơ sở vật chất (năm ấy trên cho mỗi thành viên năm chục nghìn mỗi ngày, ngày ấy được năm chục nghìn là to lắm chứ chả như bây giờ) lo sang bên xã xin cử người làm công tác bảo vệ, lo bảo mật đề thi…rất nhiều thứ phải lo. Rồi cũng xong.
Ngày đầu tiên hội đồng thi học quy chế. Buổi trưa có liên hoan. Vui vẻ lắm.
Hai giờ chiều Hội đồng tiếp tục công việc. Rồi thấy có hai đồng chí Công An Nhân dân đến làm việc.
Mình bận làm việc với Hội đồng nên bảo Hiệu Phó sang tiếp các đồng chí Công an.
Lát sau Hiệu phó chạy sang bảo Công an đến kiểm tra công tác bảo vệ kì thi. Người ta yêu cầu anh sang làm việc.
Mình đành phải sang tiếp. Các đồng chí Công an nghiêm nghị đề nghị báo cáo công tác bảo vệ.
Mình trình quyết định thành lập Ban bảo vệ và báo cáo toàn bộ phương án.
Các đồng chí Công an không cần xem tờ quyết định, ra ý đã biết rồi… và tự dưng đặt vấn đề: Yêu cầu phải triển khai ngay công tác phòng chống ma túy trong năm năm mà liên Sở mới bàn ngày 22/5.
Rõ dớ dẩn! Bắt Hội đồng coi thi triển khai phòng chống ma túy năm năm(!)
Mình bảo: Đây là Hội đồng thi nên làm việc theo đúng chức năng Hội Đồng theo quy chế. Còn triển khai phòng chống ma túy chúng tôi sẽ triển khai với nhà trường sau khi thi. Vả lại học sinh các lớp dưới đã nghỉ hè. Đến khi tập trung chúng tôi sẽ triển khai.
“Vậy thầy không triển khai phòng chống ma túy chứ gì”- Một Công an gằn giọng.
Mình nhẹ nhàng nói: “Chủ trương chỉ thị nghị quyết của trên thì chúng tôi buộc phải chấp hành. Nhưng phải khi thi xong chứ không thể triển khai ở Hội đồng thi vì như vậy vi phạm quy chế.”
“Vậy chúng tôi sẽ lập biên bản là Hiệu trưởng nhà trường không đồng ý triển khai công tác phòng chống ma túy.”
Mình bảo: Được các anh cứ lập biên bản là đã yêu cầu nhưng Hội đồng thi không triển khai công tác phòng chống ma túy. Bởi vì hôm nay các anh đến là đến Hội đồng coi thi của ba nhà trường chứ không phải là đến nhà trường của xã. Và tôi hôm nay có chức danh Phó Chủ tịch Hội đồng coi thi theo quyết định kí ngày 20/5.
Bọn họ nhìn mình với ánh mắt mang hình viên đạn và đành ra về sau khi dọa rồi sẽ biết…
Mười ngày sau mình được triệu tập lên trụ sở Ủy ban.
Ba đồng chí Công an huyện quân hàm quân hiệu chỉnh tề sát khí đằng đằng cùng chánh phó Chủ tịch HĐND, Ủy ban nhân dân, an ninh nhân dân… khoảng gần chục vị.
Bên mình chỉ có mỗi mình mình. Người ta có mời mấy ông lãnh đạo Phòng Giáo dục nhưng chắc mấy ông này sợ quá nên không có mặt.
Thành thử chỉ mỗi mình đơn thương độc mã đấu khẩu với các đồng chí Công an. Các ông lãnh đạo xã chỉ ngồi nghe vì không biết đầu cua tai nheo ra sao.
Đầu tiên Công an gán cho tội không chấp hành chủ trương của cấp trên và nâng quan điểm…Đại khái là rất dài và kết luận mình ngang tầm phản động, phá hoại an ninh quốc gia và sự lành mạnh của chế độ xã hội chủ nghĩa.
Mình cãi lại và kiên quyết bảo vệ quan điểm của mình đến cùng có bằng chứng cẩn thận.
Đấu khẩu suốt cả buổi sáng mà không ngã ngũ vì bên họ cứ cãi cùn gán cho mình tội không triển khai phòng chống ma túy…
Đến gần mười hai giờ trưa tay Phó Công an huyện kết luận: “Việc này chúng tôi sẽ báo cáo lên Sở để quyết định kỷ luật.”
Mình nói ngay: “Đề nghị các đồng chí báo cáo luôn lên Bộ, lên Chính phủ… có khi tôi lại được nhận Huân chương.”
Và mình về! Rồi cũng không thấy ai nói gì nữa. Nhưng cũng lo người ta báo cáo láo lên trên thì công thành tội thật chứ chả chơi. Chả nhẽ lại lên cấp trên ngồi đấu khẩu…
Hôm sau ông Chủ tịch xã nói với mình: “Chả việc gì đâu. Chỉ vì kỳ thi này tiêu chuẩn bồi dưỡng cao, xã không đưa họ vào Ban bảo vệ kỳ thi để có tiêu chuẩn năm chục một ngày nên tức tối lắm. Rồi họ mới giở trò kiểm tra Hội đồng thi… Đến đấy lại tức với thầy vì khi họ đến kiểm tra… thầy không đưa phong bì!” Đọc thêm!

PHẢN ĐỘNG

Hắn sang nhà mình ngồi thượt cái mặt ra. Mình hỏi: “Làm sao dạo này xã đang tập trung tuyên truyền thắng lợi bầu cử, họp Quốc hội mà ông lại ở nhà?”
Hắn bảo “Tao thôi cái nghề đóng đinh leo thang cho xã mấy năm rồi. Chứ tức lắm đếch chịu được!” Mình hỏi: “Sao lại tức?”
- Thì ông bảo đời người bị ba lần gán cho là phản động thì gì mà không tức. Mà ông biết đấy. Tao trong sạch đàng hoàng…
- Làm cái gì để đến nỗi bị gán là phản động… mà lại những ba lần?- Mình tò mò.
Hắn thật thà:
- Để tao kể: Lần thứ nhất, lâu rồi. Ngày ấy ông lạ đếch gì nữa…
- Cái lần bị bắt ở đám ma chứ gì?
- Ừ lần ấy đấy. Tại con vợ tao nó đi báo Công an. Vậy là an ninh xã đến bắt quả tang chúng tao đang đánh tá lả ăn tiền ở đám ma ông bác ruột. Thì ông tính trực phụng suốt đêm nên mới bày ra tá lả, cũng có mấy đồng… gọi là vui chơi có thưởng ấy mà. Chúng nó vơ hết, hôm ấy tao mất mấy chục bạc. Đau quá… nhưng đau hơn là còn bị quy là phản động…
- Thế cũng là đánh bạc. Bị bắt là đúng rồi. Nhưng sao lại bị quy là phản động?
- Thì thế mới đáng chửi bố chúng nó lên. Tiền thì chúng nó nuốt hết, tao bị gọi lên ban công an. Tay Phó Chủ tịch kiêm trưởng Công an bảo anh có biết tội anh không?
- Thế rồi sao?
- Thì tao nói biết tội là đánh bạc rồi. Nghĩ tức con vợ cõng rắn cắn gà nhà. Định bụng xong việc này ông sẽ tẩn cho một trận. Nhưng tay Phó Chủ tịch lại lên gân lên cốt bảo tôi nói cho anh biết anh đã vi phạm điều 76 Hiến pháp nước Cộng hòa Xã Hội Chủ nghĩa Việt Nam(!)
- Sao lại điều bảy sáu?
- Thì thế! Lúc bấy giờ tao có biết điều bảy sáu thế nào đâu. Mình có tội thì điều nào chả là tội. Chỉ nghĩ đơn giản vậy. Đành phải cắm cổ mà nhận tội. Sau đó về tìm mãi mới mượn được quyển Hiến Pháp. Thì ra thằng chó chết nó gán cho mình tội phản bội Tổ quốc(!) tức quá ra Ủy ban chửi toáng lên: lũ chúng mày ngu, lũ chúng mày gắp lửa bỏ tay người…ông đã làm gì mà gán cho ông tội tày giời như vậy. Thằng Phó Chủ tịch im thin thít.
À thì ra để có lý lẽ dọa dẫm người ta, mấy tay cán bộ xã hay viện dẫn điều nọ điều kia trong hiến pháp, nghị quyết… nhưng thực ra bọn họ có đọc gì đâu. Những người bị bắt thường thần hồn nát thần tính cũng chưa bao giờ đọc hiến pháp pháp luật nên khi nghe dọa vậy thì sợ vãi đái đành cúi đầu nhận tội. Nhưng vớ phải hắn chẳng phải tay vừa nên mới to chuyện. Hôm ấy hắn chửi toáng ở Ủy ban, người đến xem đông lắm…
- Để tao kể tiếp. Có thằng thanh minh là nhỡ mồm nói nhầm, tao chửi luôn làm gì có chuyện nhầm…Nhầm giết người, nhầm mà lại ghi vào biên bản…làm gì có chuyện nhỡ mồm, nhỡ mồm để gán cho người ta tội chết…Bọn nó lại giở trò cho an ninh túm tay túm chân bảo là tao gây rối trật tự trị an kích động chủ trương bạo loạn lật đổ chính quyền. Rồi thế nào ông cũng biết rồi đấy. Mọi người phản đối ầm ầm bảo chúng nó là dốt lại còn vẽ chuyện… tao chửi cho cũng phải. Vậy là chúng bẽ mặt quá đành phải thả tao ra.
Mình biết sau lần ấy cánh cán bộ xã tức lắm nhưng cũng không làm gì được hắn. Nhưng sao lại những ba lần phản động? Đoán được thắc mắc của mình hắn tưng tửng kể tiếp:
- Cách đây mấy năm xã chuẩn bị đại hội Đảng lần trước mới cho sửa lại hội trường. Tao được nhận cái việc trang trí sân khấu. Cũng chả ăn thua. Ông tính hội trường mái chảy, phía trên của sân khấu treo khẩu hiệu: “Đảng Cộng sản Việt Nam muôn năm”.
Làm xong rồi mấy tay lãnh đạo đứng ngắm nghía bình luận. Đúng là một đám rỗi việc, tao đã tức lắm nhưng cố nhịn. Một tay bảo “Khẩu hiệu còn thiếu” Tao hỏi thiếu cái gì? Nó bảo “Thiếu chữ quang vinh”. Vậy là cả đám nhao nhao: Đúng rồi. Thiếu Quang vinh. Đảng ta mà thiếu Quang vinh là không được. Giời ạ! Chưa hết. Chúng nó còn bảo mảng phía trên khẩu hiệu còn trống quá. Phải vẽ cái gì vào đấy chứ ai lại để trắng lôm lốp phía trên khẩu hiệu của Đảng…không thể được.
- Thế ông phải dỡ xuống làm lại à?
- Thì dĩ nhiên. Chả nhẽ Đảng mà lại không quang vinh. Vậy là lột hết chữ cũ, làm lại chữ mới. Công một kéo thành hai. Coi như không công.
- Nhưng sao lại bị gán là phản động?
- Vấn đề là như thế này: thấy góp ý mảng phía trên trống quá… tao trổ hết tài vẽ một búa liềm chính giữa cái mảng trống ấy. Xung quanh búa liềm có hai cành nguyệt quế tượng trưng cho Đảng ta bách chiến bách thắng.
Vẽ xong xuống ngắm nghía thấy đẹp lắm và cũng tự thán phục cái ý tưởng của mình. Nhưng ai ngờ…
- Ngờ làm sao?
- Chúng nó bảo tao là phản động.
-???
- Vì chúng nó bảo sao lại để búa liềm trong hai bông lúa còn xanh mà hạt thì lép lèm lẹp(!), để trong hai bông lúa còn xanh hạt còn lép tức là bắt dân bán lúa non à… phải là lúa mẩy chín vàng mới được. Và ý đồ phản động còn lộ rõ trong việc đưa biểu tượng cao quý của Đảng vào giữa hình tam giác.
- Nhà mái chảy thì cái phần còn lại phía trên sân khấu chả hình tam giác thì hình gì?
- Ông chả hiểu đếch gì cả. Chúng nó lập luận là hình tam giác là hình cái ấy ấy… mà lại đưa Đảng vào giữa cái ấy ấy… thì đích thị là bôi nhọ Đảng, là phản động.
Giời ơi! Suy với chả luận. Nhưng miệng quan có gang có thép thì biết thế nào mà chống chế. Kể cũng oái oăm. Vậy lần phản động thứ ba? Mình hỏi.
- Lần thứ ba. Đấy là khi trang trí lễ đài Đại Hội mình phải vẽ đầu ba ông Các Mác, Ăng ghen, Lê nin trong một cái hình ôvan. Phải đi lên huyện mới mượn được cái mẫu. Cặm cụi vẽ sơn dầu bốn ngày mới xong chắc mẩm kiếm được vài trăm
Đến khi đại hội trù bị thấy mấy ông lãnh đạo thì thầm với nhau. Rồi tao bị gọi lên Công an. Chả biết bị gọi về việc gì.
Đến đấy thấy tay Phó Bí thư, tay Phó Chủ tịch, trưởng Công an đã ngồi sẵn. Đầu tiên tay Phó Bí thư hỏi anh vẽ cái gì ở Đại hội. Tao trả lời: các ông bảo vẽ ba ông Mác- Ăng- Lê thì tôi vẽ ba ông Mác- Ăng- Lê. Tay Phó công an bảo lấy mẫu ở đâu. Tao bảo mẫu ở huyện. Tay Phó Chủ tịch bảo chúng tôi họp huyện nhiều lần nhưng thấy ba ông Mác- Ăng- Lê khác cơ. Tao bảo tôi kẻ ô trên mẫu vẽ nghiêm chỉnh ai cũng bảo là giống như ở huyện sao các ông lại bảo khác. Các ông ấy bảo Thường vụ đã đi đến nhất trí nhận định là không giống.
- Lại còn sự nhất trí của thường vụ nữa khẳng định là không giống?
- Thì thế! Thì thế tao mới điên lên: Cả tôi cả các anh đã anh nào trông thấy ba ông ấy mà bảo giống với không giống. Vậy các anh bảo giống ai?
- Thế các ông ấy bảo giống ai?
- Các ông ấy bảo giống thánh Phê-rô với thánh Giu-se(!) Tao vã mồ hôi hột. Chết rồi! Rồi các ông ấy gán cho tao cái tội lợi dụng để tuyên truyền cho tôn giáo. Phản động đích thực! Kiểu này cầm chắc đi tù. Rồi các ông ấy cũng tha cho. Nhưng toàn bộ công làm hàng tháng giời là công cốc.
Mình nghĩ: cũng còn may chán. Hắn bảo:
-Từ hồi ấy là tao cạch. Đói thì kiếm việc khác mà làm…Dính vào mệt lắm đi tù như chơi. Có rượu không? Bồi dưỡng tao một chén! Đọc thêm!

RUN

(Bài này mình đã kể trong 360plus...nhưng dạo này đưa bài lên đấy rất khó. Như có ma. Đưa bài lên trang thì phải đợi đến nửa ngày mới thấy cái tên mà lại không có nội dung... Mình định chuyển hẳn sang blogspot nhưng trang này của mình chưa hoàn thiện nên đành giữ cả hai trang... các bạn có thể vào cả hai trang 360plus và blospot đều có bài đăng giống nhau...)
Y đang làm việc. Chợt có hai người đàn ông đến. Thì mọi khi vẫn có người đến. Họ đến để bán hàng. Nào là Hội người mù, Hội tàn tật, hội mồ côi, hội da cam... Từ khi Nhà trường biến thành Thị trường thì có đủ các Hội từ thiện cử người đến để bán hàng. Chỉ có điều những hội ấy, người ta đến với một vẻ mặt u ám, một hình thể cũ kỹ do bệnh tật hoặc cố tình ra vẻ như vậy. Nhưng lần này là hai ông khách khỏe mạnh, phong độ hùng dũng, cái nhìn xét nét cùng với bước chân tự tin. Họ chìa tay ra, vừa giật giật bắt tay y vừa hỏi thăm sức khỏe.
Hoảng! Y đang ốm mà có người đến hỏi thăm sức khỏe? Chả hiểu ra làm sao? Đáng ra phải cảm động vì có người hỏi thăm. Nhưng đây là người lạ hỏi thăm nên hoảng.
Sau lời hỏi thăm là lời tự giới thiệu: chúng tôi bên Công an!
Y run như người sốt rét... Nghe tiếng Công an là y run. Run vì ngày xưa y có viết một truyện ngắn dự thi cấp trung ương, truyện ngắn ấy được giải thưởng, nhưng lại bị công an cấp quê hương quy cho là có âm mưu chống phá và đã được người ta theo dõi chăm sóc tận tình suốt mấy năm giời... Làm y đi đến đâu cũng phải cảnh giác, làm gì cũng phải cảnh giác... đến mức ngủ với vợ mà y vẫn giật mình. Tưởng đã yên thân vì chuyện đã qua lâu rồi, ai ngờ hôm nay công an vẫn còn đến hỏi thăm sức khỏe.
Y tự kiểm điểm: Mình không ăn cắp ăn trộm, mình luôn đi đúng bên phải đường, mình không dính dáng ma túy, mình không mat- xa nhà nghỉ, mình cũng chưa bao giờ dám nghĩ đến chuyện giết người... Viết cái gì, nói cái gì cũng phải cẩn thận trước sau... Vậy mà... Lại chuyện gì nữa đây? Hay là có đứa nào vu khống... Chết rồi. Không khéo đền được vạ thì má đã sưng.
Hồi hộp chờ...
Hỏi thăm xong, hai ông khách bảo để tích cực hưởng ứng cuộc vận động "Học tập Đạo đức ..." và cần nêu cao ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ giáo viên...
Y thở phào: Đúng rồi! Sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật; Học tập và làm theo tấm gương đạo đức..., hai chủ đề này đang được triển khai nghiêm túc. Nhà trường của y cũng vậy. Nhưng...
Hai ông khách chìa ra cái giấy của Công an huyện: yêu cầu phải... mua vé... xem kịch (!)
Y định thần lại và phân trần: hai cuộc vận động là thiết thực nhưng sao lại gắn cuộc vận động với việc phải mua vé xem kịch.
Hai ông khách giải thích khá lâu. Đại thể để đến kết luận: Nếu không mua vé là không học tập đạo đức... và không chấp hành pháp luật? Bởi vì đây là cuộc giao lưu trong cuộc vận động. Giao lưu để hiểu thêm, để mở mang...
Y hỏi lại giao lưu tuyên truyền học tập sao lại mất tiền mua vé. Có nhẽ nào lại vậy?
Anh không mua cũng được! Nhưng chúng tôi sẽ về báo cáo lại với cấp trên! Khách lạnh lùng tuyên bố như vậy trước khi ra về.
Lại hoảng! Lại lo! Y run như người sốt rét. Mồ hôi vã ra: Chắc người ta lại gán cho cái tội chống phá...
Rồi lại được theo dõi chăm sóc... Rồi làm việc gì cũng phải cảnh giác...
Giời ơi! Có ai khổ như y không? Đọc thêm!

KIÊN TRÌ ĐƯỜNG LỐI

Hôm sau lại thấy hắn mò sang. Vừa thấy mặt đã thấy hắn khoe:
- Tớ vừa tế cho đàn bà nhà tớ một trận. Im thin thít nhá!
Quả là có sự lạ. Thằng này sợ vợ có tiếng. Mình bảo: “Lại bốc phét! Có mà dám.”
Hắn trợn mắt:
- Sao lại không dám. Tao vừa phải tắm rửa, thay quần áo đây này.
Mình thấy hắn đầu vẫn còn ướt rượt. Nhưng tắm rửa thay quần áo thì liên quan gì đến việc “tế cho vợ một trận mà vợ lại im thin thít”
Hắn giảng giải:
- Tao có cái tật cứ ăn xong cơm, uống nước xong là phải ỉa ngay! Thế mới khốn nạn. Tao đã đếm bước rồi… từ chỗ ăn cơm đến nhà vệ sinh đúng hai mươi nhăm bước…
- Rồi sao?
- Nhưng hôm nay con vợ tớ nó hứng tình hay sao ấy. Cơm xong nó bảo anh vào nhà mà hút thuốc lào. Mọi hôm nó cứ chê hút thuốc lào mồm hôi như mồm chó…
- Ôi giời. Tưởng chuyện gì…
- Để im tao kể tiếp: tao nghe lời vợ vào hút thuốc lào. Rồi ỉa mẹ nó ra quần…
Đến chết cười với cái tay này. Nhưng nếu mót quá thì vào nhà vệ sinh mà ỉa chứ sao lại ỉa ra quần?
- Tại vì từ chỗ hút thuốc lào đến nhà vệ sinh những hai tám bước. Sang bước thứ hai sáu là đếch kìm được nữa.
- Nhưng sao lại chửi vợ? Tại ông chứ tại nó à?
- Sao lại tại tao? Tại con vợ tao nó xui dại! Vì nghe nó nên mới ỉa ra quần. Cho nên tao rút ra kết luận là dứt khoát không nghe vợ. Phải kiên trì đường lối… Đọc thêm!